شرایط فسخ نکاح توسط زن طبق قانون مدنی

فسخ نکاح یکی از روش های پایان دادن به زندگی مشترک است. این روش بر خلاف طلاق چندان معمول نیست و بسیاری افراد آن را با طلاق یکسان می پندارند. باید بدانید فسخ نکاح در شرایط خاصی که در قانون تعیین شده و یا در عقدنامه ذکر شده، امکان پذیر است. در این مقاله شرایط فسخ نکاح توسط زن طبق قانون مدنی را بررسی خواهیم کرد. اما برای کسب اطلاعات دقیق تر پیشنهاد می شود از خدمات مشاوره حقوقی مجموعه تخصصی مشاورتل بهره بگیرید.

فهرست مطالب

• عیوب مرد که باعث فسخ نکاح برای زن می شود
• تدلیس و فریب در ازدواج به عنوان دلیل فسخ نکاح
• عدم توانایی جنسی مرد و امکان فسخ نکاح توسط زن
• بیماری های صعب العلاج مرد و تاثیر آن در فسخ نکاح
• روند قانونی و نحوه اثبات شرایط فسخ نکاح
• کلام اخر

عیوب مرد که باعث فسخ نکاح برای زن می شود

برای تشریح شرایط فسخ نکاح توسط زن طبق قانون مدنی، باید ابتدا مفهوم فسخ نکاح را توضیح دهیم.

طبق ماده 1120 قانون مدنی، برای پایان دادن به رابطه زوجیت سه روش وجود دارد:

• طلاق (مختص ازدواج دائم)
• اتمام مدت زوجیت (مختص ازدواج موقت)
• فسخ نکاح (در ازدواج موقت و دائم مصداق دارد)

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

منظور از فسخ نکاح چیست؟ نکاح مانند هر قرارداد دیگری دارای شرایط و الزاماتی است. برخی شرایط به گونه ای هستند که اگر تحقق نیابند، برای یکی از زوجین این حق را ایجاد می کنند که رابطه زوجیت را به صورت یک طرفه پایان دهد. به این شرایط، شرایط فسخ گفته می شود که به دو دسته تقسیم می شوند:

• شرایطی که در قانون تعیین شده: شرایط مندرج در ماده 1121 تا 1130 قانون مدنی- شرایط فسخ نکاح توسط زن طبق قانون مدنی در ادامه مقاله تشریح می گردد.)
• شرایطی که طرفین ضمن عقد تصریح می کنند: زن و شوهر طبق قانون اجازه دارند شرایطی را به عنوان شرایط فسخ نکاح در عقدنامه ذکر کنند.

در قانون مدنی شرایط مختلفی برای فسخ نکاح توسط زن بیان شده است. مهمترین شرایط عیوب مرد هستند. البته هر عیبی در مرد موجب حق فسخ برای زن نمی شود. عیوب مورد نظر قانون عبارتند از:

«خصاء، عنن به شرط اینکه ولو یک بار عمل زناشویی را انجام نداده باشد؛ مقطوع بودن آلت تناسلی به اندازه ای که قادر به عمل زناشویی نباشد.» (مستند به ماده 1122 قانون مدنی)

توجه کنید «جنون و عنن» حتی اگر بعد از عقد ایجاد شوند، باز هم برای زن حق فسخ ایجاد می کنند. (مستند به ماده 1125)

تدلیس و فریب در ازدواج به عنوان دلیل فسخ نکاح

مستند به ماده 1128 قانون مدنی، اگر صفت خاصی برای زوج شرط شده و بعد از ازدواج مشخص شود که فاقد این صفت است؛ زوجه حق فسخ نکاح دارد. این موضوع تدلیس یا تخلف از شرط صفت نام داشته و یکی از دلایل اصلی در فسخ نکاح محسوب می شود. به عنوان مثال مرد ادعا می کند یا طی رفتاری وانمود می کند که خانواده ای ثروتمند دارد. اگر بعد از عقد معلوم شود که چنین نبوده، زوجه حق فسخ خواهد داشت. چنین شروطی برای تحصیلات، درآمد، موقعیت شغلی مرد و مواردی از این قبیل می تواند وجود داشته باشد. نکته مهم این است که زوجه بتواند تدلیس (فریب) یا تخلف زوج را اثبات نماید.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

عدم توانایی جنسی مرد و امکان فسخ نکاح توسط زن

همان طور که در قسمت قبل مشاهده فرمودید برخی عیوب در مرد باعث ایجاد حق فسخ نکاح توسط زن می شود. این عیوب عمدتا مربوط به عدم توانایی جنسی مرد است. حال جزئیات بیشتری در مورد عناوین ذکر شده ارائه می کنیم.

خصاء (اخته شدن مرد)، عنن (ناتوانی مرد در نعوظ) و مقطوع بودن آلت تناسلی عیوبی هستند که مانع روابط زناشویی بین زن و شوهر و انجام وظایف زناشویی توسط مرد می شوند. منظور از جنون نوعی اختلال عقلی مستمر و تکرارشونده است. توجه کنید هر نوع بیماری روانی جنون محسوب نمی شود. همچنین بیماری هایی مانند صرع و فراموشی به معنای جنون نیستند.

یکی از مسائل مهمی که در شرایط فسخ نکاح توسط زن طبق قانون مدنی مطرح می شود، فوریت حق فسخ است. طبق ماده 1131 کسی که به واسطه تحقق  یا نقض شرایط، مستحق فسخ نکاح می شود، باید به محض اطلاع، جهت فسخ اقدام نماید. در غیر این صورت حق او از بین می رود. به عنوان مثال زمانی که زوجه متوجه بیماری جنون زوج می شود، باید بلافاصله جهت فسخ اقدام نماید. بعد از گذشت زمان نمی تواند برای این موضوع به مقام قضایی مراجعه کند. همچنین اگر زوجه قبل از عقد از موضوع اطلاع داشته، بعد از ازدواج حق فسخ نخواهد داشت.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

بیماری های صعب العلاج مرد و تاثیر آن در فسخ نکاح

در ماده 1131 قانون مدنی به بیماری های صعب العلاج مرد به عنوان یکی از مصادیق عسر و حرج زن اشاره شده است. یعنی زن در صورت اثبات ادعا می تواند بر این اساس از دادگاه تقاضای طلاق نماید.

روند قانونی و نحوه اثبات شرایط فسخ نکاح

برای اینکه روند قانونی و نحوه اثبات شرایط فسخ نکاح را مطرح کنیم، باید ابتدا به تفاوت بین طلاق و فسخ اشاره نماییم. برخی افراد گمان می کنند فسخ نکاح و طلاق یکسان هستند. این تصور اشتباه است. طلاق و فسخ به لحاظ ماهیت، شرایط و تشریفات قانونی کاملا متفاوت هستند.

برخی از مهمترین تفاوت ها عبارتند از:

• رعایت ترتیبات و تشریفات طلاق در مورد فسخ ضرورت ندارد. به عنوان مثال فسخ در دوران نفاس یا قاعدگی زن ممکن است. اما طلاق در این دوران امکان پذیر نمی باشد.
• طلاق حقی است که در اختیار مرد قرار دارد و فقط از طریق وکالتنامه می تواند آن را به زوجه خود بدهد. اما فسخ بسته به شرایط می تواند حق مرد یا زن باشد.
• در نوعی از طلاق (طلاق رجعی) امکان رجوع مرد به همسر وجود دارد. اما در فسخ چنین امکانی وجود ندارد.

یکی دیگر از مباحثی که باید در بیان شرایط فسخ نکاح توسط زن طبق قانون مدنی مطرح گردد، مرجع صالح برای رسیدگی است. طبق قانون، دادگاه خانواده واقع در محل زندگی زوج یا زوجه، صلاحیت رسیدگی به موضوع فسخ را دارد. یعنی زوجه باید به دادگاه خانواده مراجعه کرده و ضمن ارائه دادخواست، دلایل خود را برای درخواست فسخ توضیح دهد. در دادگاه دلایل بررسی شده و صحت یا عدم صحت آنها اعلام می شود. توجه نمایید بر خلاف طلاق، دادگاه در مورد فسخ حکمی صادر نمی کند.

کلام اخر

اثبات شرایط فسخ نکاح توسط زنان نیازمند اطلاعات حقوقی کافی و جامع است. بنابراین اکیدا توصیه می شود برای تنظیم دادخواست و اثبات شرایط فسخ بهتر است از مشاوره حقوقی وکلای مجرب بهره بگیرید. در غیر این صورت فرآیند بسیار طولانی، هزینه بر و خسته کننده خواهد بود.