پنج نکته مهم درباره سفته ضمانتی که قبل از امضا باید بدانید

سفته یکی از رایج‌ترین اسناد تجاری در روابط کاری، پیمانکاری و قراردادی است که اغلب با عنوان «سفته ضمانتی» مورد استفاده قرار می‌گیرد. بسیاری از افراد بدون آگاهی کافی از آثار حقوقی این سند، آن را امضا و تحویل می‌دهند؛ در حالی که همین اقدام ساده می‌تواند زمینه‌ساز اختلافات مالی و حقوقی جدی شود.در بسیاری از پرونده‌ها مشاهده می‌شود که اشخاص به‌دلیل ناآگاهی از قواعد حقوقی حاکم بر سفته، با مطالبه‌های سنگین یا حتی صدور اجراییه مواجه می‌شوند. به همین دلیل، آشنایی با نکات مهم پیش از امضای سفته، یک ضرورت حقوقی است و دریافت مشاوره حقوقی می‌تواند از بروز خسارت‌های جبران‌ناپذیر جلوگیری کند.

فهرست مطالب

• سفته ضمانتی چیست و چه کاربردی دارد؟
• قید صریح «ضمانتی بودن» سفته
• درج مشخصات کامل گیرنده سفته
• درج شماره سفته در قرارداد اصلی
• تحویل سفته با شاهد یا مدرک کتبی
• دریافت رسید هنگام استرداد یا پایان تعهد
• جمع‌بندی نهایی

سفته ضمانتی چیست و چه کاربردی دارد؟

سفته ضمانتی، نوعی سند تجاری است که معمولاً برای تضمین انجام تعهدات قراردادی صادر می‌شود، نه برای پرداخت وجه نقد فوری. این نوع سفته در روابطی مانند استخدام، قراردادهای پیمانکاری، مشارکت‌ها و حتی برخی قراردادهای اجاره کاربرد دارد.

هدف اصلی از اخذ سفته ضمانتی این است که اگر متعهد به تعهدات خود عمل نکرد، دارنده سفته بتواند از طریق مراجع قانونی اقدام کند. با این حال، اگر مفاد سفته به‌درستی تنظیم نشود، ممکن است صادرکننده با ادعاهای سنگین مالی مواجه شود.

قید صریح «ضمانتی بودن» سفته

یکی از مهم‌ترین نکات، درج صریح عبارت‌هایی مانند «بابت ضمانت انجام تعهدات» یا «سفته بابت حسن انجام کار» روی خود سفته است.
در صورت عدم درج این عبارت، سفته از نظر قانونی یک سند تجاری عادی تلقی می‌شود و دارنده آن می‌تواند مانند طلب قطعی از آن استفاده کند؛ حتی اگر در واقع هدف، صرفاً تضمین بوده باشد.

نبود این قید، دست صادرکننده را در دفاع بسیار محدود می‌کند و ممکن است دادگاه ادعای ضمانتی بودن را نپذیرد.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

درج مشخصات کامل گیرنده سفته

یکی از اشتباهات رایج، صدور سفته در وجه حامل یا بدون درج دقیق مشخصات گیرنده است. این کار خطرناک است؛ زیرا هر شخصی که سفته را در اختیار داشته باشد می‌تواند آن را مطالبه کند.

برای جلوگیری از سوءاستفاده، باید:

• نام و نام خانوادگی یا نام شرکت گیرنده به‌طور کامل نوشته شود
• حتی‌الامکان از درج عبارت «در وجه حامل» خودداری شود
• مشخصات هویتی گیرنده با قرارداد اصلی تطبیق داشته باشد

این اقدام ساده، نقش مهمی در جلوگیری از انتقال غیرقانونی سفته دارد.

درج شماره سفته در قرارداد اصلی

یکی از مهم‌ترین راه‌های اثبات ضمانتی بودن سفته، ذکر شماره دقیق آن در متن قرارداد اصلی است.
وقتی شماره سفته در قرارداد قید می‌شود، ارتباط مستقیم میان تعهد و سفته اثبات خواهد شد و امکان سوءاستفاده به‌طور چشمگیری کاهش می‌یابد.

در بسیاری از دعاوی، دادگاه‌ها به دلیل نبود ارتباط مکتوب بین قرارداد و سفته، به نفع دارنده سفته رأی صادر کرده‌اند؛ بنابراین این موضوع نباید نادیده گرفته شود.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

تحویل سفته با شاهد یا مدرک کتبی

تحویل سفته بهتر است:

• در حضور شاهد انجام شود، یا
• با تنظیم رسید کتبی که در آن هدف صدور سفته، مبلغ و شرایط بازگشت ذکر شده باشد.

این رسید می‌تواند در زمان بروز اختلاف، نقش کلیدی در اثبات ادعای صادرکننده داشته باشد. بدون چنین مدرکی، اثبات ضمانتی بودن سفته بسیار دشوار خواهد بود.

دریافت رسید هنگام استرداد یا پایان تعهد

پس از پایان قرارداد یا انجام تعهدات، حتماً باید سفته مسترد شود یا حداقل رسید کتبی مبنی بر تسویه کامل تعهدات دریافت گردد.
بی‌توجهی به این موضوع ممکن است سال‌ها بعد مشکلات جدی ایجاد کند، حتی اگر رابطه کاری مدت‌ها پیش خاتمه یافته باشد.

جمع‌بندی نهایی

سفته ضمانتی ابزاری رایج اما بسیار حساس در روابط حقوقی است. امضای ناآگاهانه آن می‌تواند پیامدهای مالی و حقوقی سنگینی به دنبال داشته باشد. آگاهی از اصول حقوقی، دقت در تنظیم متن سفته و دریافت مشاوره حقوقی پیش از امضا، بهترین راه پیشگیری از اختلافات آینده است.
همواره به یاد داشته باشید که یک امضای ساده می‌تواند تعهدی بزرگ ایجاد کند.