اختلالات خواب یا پاراسومنیا چیست؟

  • 4 دقیقه

هزینه مشاوره روانشناسی تخصصی

زمان قیمت پرداخت
30 دقیقه 250,000 تومان دریافت مشاوره فوری
60 دقیقه 468,000 تومان دریافت مشاوره فوری
45 دقیقه 348,000 تومان دریافت مشاوره فوری
  • کارشناسی ارشد مشاوره
  • مجرب و متخصص
  • حل مشکلات رایج

پاراسومنیا مجموعه‌ا‌ی از رفتارها، حرکات یا تجربیات غیرمعمول در هنگام خواب است که بر کیفیت خواب اثر می‌گذارد و منجر به خستگی روزانه، اضطراب و مشکلات عملکردی می‌شود. راه رفتن، صحبت کردن، کابوس‌های شبانه، فلج خواب و وحشت‌های شبانه تنها بخشی از اختلالات خواب پاراسومنیا هستند. افراد مبتلا به این مشکل از رفتار خود آگاه نیستند، به همین دلیل بعد از بیدار شدن هیچ‌خاطره‌ای از اتفاقات شب قبل ندارند. درمان‌های متفاوتی برای این اختلالات وجود دارد که مهمترین آنها دریافت خدمات مشاوره روانشناسی است.

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

فهرست  مطالب

پاراسومنیا چیست و چگونه بر خواب تأثیر می‌گذارد؟

در اختلالات خواب پاراسومنیا، فرد رفتارها و حرکات غیرمعمولی از خود نشان می‌دهد که هیچ اختیاری نسبت به آنها ندارد. این اختلالات مواردی همچون خواب‌گردی، کابوس‌های شبانه، فلج خواب، وحشت‌های شبانه و حتی انجام فعالیت‌های پیچیده مانند صحبت کردن یا غذا خوردن را شامل می‌شوند. نمود این بیماری منجر به بیداری‌های مکرر، خواب ناآرام و خستگی در طول روز می‌شود. ترس از تکرار این حرکات، بار روانی زیادی برای فرد مبتلا به همراه دارد و باعث استرس و حتی افسردگی او می‌شود.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

علل بروز اختلالات خواب پاراسومنیا 

بروز اختلالات خواب پاراسومنیا دلایل مختلفی دارد که از جمله‌ آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • عوامل ژنتیکی و ارثی
  • استرس و اضطراب
  • کمبود خواب و الگوی خواب نامنظم
  • مصرف داروها و مواد محرک
  • اختلالات عصبی و مغزی مانند پارکینسون، آلزایمر، صرع و ...
  • تغییرات هورمونی
  • عوامل محیطی مانند نور زیاد، سر و صدای محیط، تغییرات دمایی و ...
  • وجود سایر اختلالات خواب مانند آپنه خواب، بی‌خوابی مزمن یا سندرم پای بی‌قرار

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

انواع مختلف پاراسومنیا و ویژگی‌های آن‌ها

 اختلالات خواب پاراسومنیا را می‌توان به دو دسته پاراسومنیاهای مرتبط با خواب غیر REM و پاراسومنیاهای مرتبط با خواب REM تقسیم کرد که در ادامه به آنها پرداخته می‌شود.

  • پاراسومنیاهای مرتبط با خواب غیر REM : این نوع از پاراسومنیا در مرحله خواب عمیق خود را نشان می‌دهد به همین دلیل فرد بعد از بیدار شدن هیچ چیزی را به یاد نمی‌آورد. خوابگردی، صحبت کردن، باز کردن درها، رانندگی و وحشت شبانه در زیرمجموعه‌ی پاراسومنیاهای مرتبط با خواب غیر REM قرار دارند. در این نوع از اختلالات، فرد بعد از بیدار شدن از خواب رفتارهای گیج‌کننده و ناهماهنگی از خود نشان می‌دهد و گاها نمی‌تواند محل، زمان یا هویت خود را تشخیص دهد.
  • پاراسومنیاهای مرتبط با خواب REM : این نوع از پاراسومنیا در مرحله REM خواب نمود پیدا می‌کند و اصولا با رویاپردازی همراه است. یعنی فرد ممکن است بعد از بیدار شدن رویای خود و حرکات حاصل از آن را به یاد بیاورد. حرکات شدید و ناگهانی و رویاهای ترسناک در این دسته قرار دارند.
  • پاراسومنیاهای مربوط به انتقال بین خواب و بیداری: این نوع از پاراسومنیاها که خود را با توهمات دیداری، شنیداری یا لمسی و همچنین فلج خواب نشان می‌دهند در لحظات بین خواب و بیداری اتفاق می‌افتند.

انواع مختلف پاراسومنیا و ویژگی‌های آن‌ها

خوابگردی: دلایل، علائم و روش‌های مدیریت

یکی از اختلالات خواب پاراسومنیا، خوابگردی است که در طی آن فرد از رختخواب خارج می‌شود و فعالیت‌های مختلفی را انجام می‌دهد. دلایل بروز این مشکل به شرح زیر است:

  • عوامل ژنتیکی
  • کمبود خواب و خستگی شدید
  • استرس و اضطراب
  • وجود مشکلاتی مانند آپنه خواب، بی‌خوابی مزمن و سندرم
  • مصرف داروها و مواد خاص مانند آرام‌بخش، خواب‌آور، داروهای ضدافسردگی‌ها و ...
  • بیماری‌های عصبی و روان‌شناختی
  • تغییرات هورمونی

به منظور مدیریت این مشکل راهکارهای زیر پیشنهاد می‌شود.

  • بهبود کیفیت خواب
  • کاهش استرس و اضطراب
  • ایجاد محیط خواب امن و آرام
  • حذف اشیای خطرناک از اطراف تخت و اتاق خواب
  • پرهیز از بیدار کردن ناگهانی فرد خوابگرد
  • درمان دارویی (در موارد شدید)
  • درمان اختلالات زمینه‌ای مانند آپنه خواب یا صرع

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

فلج خواب: تجربه‌ای ترسناک اما بی‌خطر

 فلج خواب یکی دیگر از اختلالات خواب پاراسومنیا است که در آن فرد مبتلا بعد از بیدار شدن یا قبل از خوابیدن قادر به صحبت یا حرکت کردن نیست. این وضعیت که تنها به چند دقیقه محدود می‌شود بسیار ترسناک است زیر فرد تصور می‌کند در معرض خطر جدی قرار دارد. دلایل مختلفی برای فلج خواب وجود دارد که از جمله‌ی آنها می‌توان به کمبود خواب و خستگی شدید، استرس و اضطراب، الگوی خواب نامنظم، خوابیدن به پشت، مصرف کافئین، الکل یا داروهای خاص، نارکولپسی (حملات ناگهانی خواب) و آپنه خواب اشاره کرد.

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

کابوس‌های شبانه و تفاوت آن‌ها با وحشت‌های خواب

 کابوس‌های شبانه و وحشت‌های خواب هر دو در زیر مجموعه‌ی اختلالات خواب پاراسومنیا قرار دارند با این تفاوت که کابوس‌ها بیشتر در مرحله خواب REM رخ می‌دهند و معمولاً فرد محتوای آن‌ها را به یاد می‌آورد. این در حالی است که وحشت خواب در خواب غیر REM نمود پیدا می‌کند و فرد هیچ چیزی را به یاد نمی‌آورد.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

اختلال خوردن در خواب: دلایل و راه‌های درمان

از دیگر اختلالات خواب پاراسومنیا می‌توان به خوردن در خواب اشاره کرد که در آن فرد ناآگاهانه از خواب بیدار می‌شود و غذا می‌خورد. دلایل مختلفی برای بروز این مشکل وجود دارد که از جمله‌ی‌ آنها می‌توان به بی‌خوابی، آپنه خواب، اضطراب و افسردگی، اختلالات خوردن (مانند بولیمیا و آنورکسیا نروزا)، مصرف برخی داروها، عوامل ژنتیکی و رژیم غذایی نامناسب اشاره کرد. به منظور درمان و مدیریت این اختلال راهکارهای زیر پیشنهاد می‌شود.

اختلال خوردن در خواب: دلایل و راه‌های درمان

  • بهبود کیفیت خواب و تنظیم چرخه خواب
  • مدیریت استرس و مشکلات روان‌شناختی
  • کنترل رژیم غذایی و سبک زندگی
  • اصلاح محیط خواب
  • بررسی داروهای مصرفی
  • انجام پلی‌سومنوگرافی (آزمایش خواب) برای بررسی فعالیت مغز و تشخیص اختلالات زمینه‌ای

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

تأثیر استرس و اضطراب بر بروز پاراسومنیا

استرس و اضطراب باعث تحریک فعالیت مغز در طول شب و در نتیجه نمود اختلالات خواب پاراسومنیا می‌شوند. از طرف دیگر آنها می‌توانند چرخه خواب را با بیدار شدن‌های مکرر برهم بزنند و موجب افت کیفیت خواب شوند. افرادی که به اضطراب شدید مبتلا هستند ترس شبانه یا کابوس‌های شدید را تجربه می‌کنند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

 روش‌های تشخیص و درمان اختلالات پاراسومنیا

اختلالات خواب پاراسومنیا از طریق مشاوره بالینی، بررسی تاریخچه پزشکی و روان‌شناختی، پلی‌سومنوگرافی و

تست‌های خواب خانگی قابل تشخیص هستند. درمان آنها نیز بسته نوع اختلال و شدتشان می‌تواند به شرح زیر باشد.

  • تغییر سبک زندگی
  • تنظیم ساعات خواب ثابت
  • ایجاد یک محیط خواب مناسب (تاریک، آرام، و راحت)
  • عدم مصرف کافئین یا الکل قبل از خواب
  • انجام فعالیت‌های آرامش‌بخش مثل مدیتیشن یا یوگا
  • رفتار درمانی شناختی
  • دارودرمانی
  • درمان‌های خاص برای اختلالات خاص
  • مدیریت استرس

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

چگونه می‌توان از پاراسومنیا پیشگیری کرد؟

  • ایجاد عادات خواب سالم
  • مدیریت استرس و اضطراب
  • انجام تمرینات آرامش‌بخش
  • درمان اضطراب
  • مراقبت از سلامت جسم
  • ورزش منظم
  • درمان اختلالات روانی
  • بازآموزی خواب
  • تکنیک‌های شناختی-رفتاری
  • آگاهی از علائم پاراسومنیا

چگونه می‌توان از پاراسومنیا پیشگیری کرد

نتیجه‌گیری

اختلالات خواب پاراسومنیا علاوه بر اینکه کیفیت خواب را کاهش می‌دهند، تاثیر منفی بر زندگی شخصی و اجتماعی فرد می‌گذارند. این مشکلات می‌توانند به دلیل استرس، اضطراب، مشکلات عصبی یا تغییرات هورمونی نمود پیدا کنند. درمان‌های مختلفی برای این مشکلات وجود دارد که مهمترین و موثرترین آنها مشاوره روانشناسی است. با توجه به محدودیت‌های مراجعه حضوری به مراکز مشاوره، به شما استفاده از خدمات رواندرمانی مشاورتل را توصیه می‌کنیم. در این صورت بدون نیاز به حضور در محل می‌توانید مشکل خود را ریشه‌یابی و درمان کنید.

هزینه مشاوره روانشناسی تخصصی

زمان قیمت پرداخت
30 دقیقه 250,000 تومان دریافت مشاوره فوری
60 دقیقه 468,000 تومان دریافت مشاوره فوری
45 دقیقه 348,000 تومان دریافت مشاوره فوری
  • کارشناسی ارشد مشاوره
  • مجرب و متخصص
  • حل مشکلات رایج

سوالات متداول

پاراسومنیا مجموعه‌ای از رفتارها، حرکات یا تجربیات غیرمعمول در هنگام خواب است که شامل خوابگردی، صحبت کردن، کابوس‌های شبانه، فلج خواب و وحشت‌های شبانه می‌شود. افراد مبتلا معمولاً از رفتار خود آگاه نیستند و پس از بیداری خاطره‌ای از اتفاقات شب قبل ندارند.

کابوس‌های شبانه در مرحله خواب REM رخ می‌دهند و معمولاً فرد محتوای آن‌ها را به یاد می‌آورد، در حالی که وحشت خواب در خواب غیر REM اتفاق می‌افتد و فرد هیچ خاطره‌ای از آن به یاد نمی‌آورد.

عوامل مختلفی مانند ژنتیک و وراثت، استرس و اضطراب، کمبود خواب، مصرف داروها و مواد محرک، اختلالات عصبی و مغزی، تغییرات هورمونی، عوامل محیطی و سایر اختلالات خواب مانند آپنه خواب می‌توانند باعث بروز پاراسومنیا شوند.

فلج خواب حالتی است که در آن فرد بعد از بیدار شدن یا قبل از خوابیدن قادر به صحبت یا حرکت کردن نیست. اگرچه این تجربه بسیار ترسناک است، اما بی‌خطر بوده و تنها چند دقیقه طول می‌کشد.

با رعایت عادات خواب سالم، مدیریت استرس و اضطراب، انجام تمرینات آرامش‌بخش، ورزش منظم، درمان اختلالات روانی، و استفاده از تکنیک‌های شناختی-رفتاری می‌توان از بروز پاراسومنیا پیشگیری کرد.