حقوق زن پس از فسخ نکاح در قانون مدنی

حقوق زن پس از فسخ نکاح در قانون مدنی بسیار حائز اهمیت است. زیرا در بسیاری مواقع زوجه حق فسخ نکاح دارد اما به خاطر نگرانی از حقوق مالی خود، اقدام قضایی نمی کند. به این نکته توجه داشته باشید که خیار فسخ فوری است. یعنی زوجه به محض اطلاع از عیب مرد باید جهت فسخ اقدام نماید وگرنه این حق از او ساقط می گردد. در این مقاله در مورد وضعیت مهریه، نفقه، اجرت المثل و جهیزیه بعد از فسخ نکاح صحبت می کنیم ولی برای کسب اطلاعات دقیق پیشنهاد می کنیم از مشاوره حقوقی مجموعه مشاورتل بهره بگیرید. زیرا شرایط دریافت هر یک از این حقوق مالی بسته به نوع فسخ و زمان طرح دعوا متفاوت هستند.

فهرست مطالب

• حق دریافت مهریه پس از فسخ نکاح
• وضعیت نفقه زن بعد از فسخ نکاح
• تکلیف جهیزیه در صورت فسخ نکاح
• امکان مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
• حق زن در دریافت خسارت و غرامت های احتمالی
• کلام آخر

حق دریافت مهریه پس از فسخ نکاح

فسخ نکاح مشابه طلاق روشی برای پایان دادن به زندگی مشترک یا انحلال عقد نکاح است. اما به لحاظ ماهیت، آثار و شرایط با طلاق تفاوت دارد. فسخ نکاح زمانی ممکن می شود که یکی از شرایط مندرج در قانون (ماده 1121 تا 1128 قانون مدنی) یا شرایط ضمن عقد محقق نشود. در این صورت طرف ذینفع (زن یا شوهر) حق دارد برای احقاق حقوق خود عقد نکاح را فسخ و منحل نماید.

یکی از آثار فسخ نکاح مربوط به حقوق مالی زن است. در این مورد لازم است به ماده 1101 قانون مدنی اشاره کنیم: «هرگاه عقد نکاح قبل از نزدیکی به جهتی فسخ شود زن حق مهر ندارد، مگر در صورتی که موجب فسخ عنن باشد که در این صورت با وجود فسخ نکاح، زن مستحق نصف مهر است.» در برخی مواقع قبل از تعیین مهریه، نکاح فسخ می شود. در این صورت اگر نزدیکی رخ نداده و علت فسخ عنن باشد، زن مستحق نصف مهرالمثل خواهد بود.

سوال دیگری که معمولا مطرح می شود این است که اگر نزدیکی واقع شده باشد، وضعیت مهریه پس از فسخ نکاح چه خواهد شد؟ با توجه به نظر اکثریت اگر فسخ بعد از دخول و نزدیکی اتفاق بیفتد زن مستحق تمام مهر المسمی خواهد بود.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

وضعیت نفقه زن بعد از فسخ نکاح

در مورد وضعیت نفقه زن بعد از فسخ نکاح باید به ماده 1106 و 1109 استناد کنیم. طبق ماده 1106 نفقه فقط در ازدواج دائم مطرح می شود. بنابراین نفقه در ازدواج موقت مصداق ندارد. از طرف دیگر با انحلال ازدواج، شوهر تکلیفی برای پرداخت نفقه ندارد. استثنایی برای این امر وجود دارد که در ماده 1109 بیان شده است. طبق این ماده «اگر عده از جهت فسخ نکاح یا طلاق بائن باشد، زن حق نفقه ندارد مگر در صورت حمل از شوهر خود که در این صورت تا زمان وضع حمل حق نفقه خواهد داشت.» بنابراین اگرچه با فسخ نکاح رابطه زوجیت منحل می شود اما تا زمانی که زن آبستن باشد، نفقه به وی تعلق می گیرد.

نکته مهم دیگر این است که از تاریخی که زن دعوای فسخ نکاح مطرح نموده، استحقاق نفقه را از دست داده است.

تکلیف جهیزیه در صورت فسخ نکاح

جهیزیه یعنی وسایل و اسبابی که زوجه یا خانواده وی برای زندگی مشترک زن و شوهر تهیه می کنند، متعلق به زن است. بنابراین بعد از فسخ یا طلاق زوجه حق دارد جهیزیه را به طور کامل از شوهر یا خانواده وی پس بگیرد. برای این منظور می تواند دادخواست استرداد جهیزیه تنظیم کرده و به دادگاه خانواده یا دادگاه عمومی محل زندگی خود یا همسر تقدیم نماید.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

امکان مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت

یکی از موضوعاتی که در بحث حقوق زن پس از فسخ نکاح در قانون مدنی باید مطرح گردد، امکان مطالبه اجرت المثل بعد از فسخ نکاح است. به لحاظ قانونی و شرعی زن در ازای کارهایی که برای نگهداری از فرزندان، امور منزل مانند آشپزی و نظافت انجام می دهد، حقی بر گردن شوهر ایجاد می کند. البته به این شرط که کارهای مذکور را به خواست شوهر انجام داده و قصد تبرع نداشته باشد. تبرع یعنی انجام کاری به صورت رایگان و بدون انتظار و چشم داشت. به این حق اجرت المثل گفته می شود.

توجه کنید نفقه متفاوت از اجرت المثل است. یعنی مرد نمی تواند بگوید در ازای کارهایی که زن انجام داده برای او امکانات زندگی فراهم کرده یا مخارج او را پرداخت نموده است. چون پرداخت هزینه های زندگی و درمان زن طبق عرف، از وظایف شوهر محسوب می شود. به این حق نفقه گفته می شود.

حال اگر زن بلافاصله بعد از عقد، بدون اینکه زندگی مشترک آغاز شده باشد، دعوای فسخ نکاح را مطرح کند، اجرت المثل به او تعلق نمی گیرد. اما اگر مدتی از زندگی مشترک گذشته باشد، مبلغ اجرت المثل بر اساس مدت و شرایط زندگی تعیین می گردد.

حق زن در دریافت خسارت و غرامت های احتمالی

به صورت عرف زن بعد از فسخ نکاح، حتی اگر نزدیکی رخ نداده باشد، دچار خسارت های معنوی و روانی می گردد. اگرچه در قانون به صراحت در مورد جبران این خسارات صحبتی نشده است. تنها موردی که این حق برای زن در نظر گرفته شده، فسخ به جهت عنن است که بدون نزدیکی هم زن را مستحق نصف مهریه می داند. این مقدار (یعنی نصف مهریه) به جهت جبران خسارات ناشی از عقد می باشد. بنابراین لازم است قضات محترم این موضوع را در نظر داشته و برای سایر موارد حقی جهت جبران خسارات زن در نظر بگیرند. زیرا اساسا حق فسخ به این دلیل به زن داده شده که از خسارات احتمالی وی جلوگیری گردد. اگر از وکیل مجرب در دعوای فسخ نکاح استفاده کنید، می توانید این خسارات و غرامت ها را تا حد زیاد جبران نمایید.

کلام آخر

موضوع فسخ نکاح و حقوق زن پس از فسخ نکاح در قانون مدنی از موضوعات بسیار پیچیده است. برای اینکه دقیقا بدانید چه کاری را در چه زمانی انجام دهید، بهتر است از افراد آگاه و مسلط به قانون مشورت بگیرید. در غیر این صورت نه تنها زمان و هزینه شما تلف می شود بلکه در احقاق حقوق خود ناموفق خواهید بود. برای دریافت مشاوره حقوقی می توانید به سایت مشاورتل مراجعه نمایید.