تفاوت مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه چیست؟

یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر عقد ازدواج، تعیین مهریه است. در سال‌های اخیر، نوع مهریه (عندالمطالبه یا عندالاستطاعه) اهمیت زیادی پیدا کرده، چون مستقیماً بر نحوه وصول آن توسط زوجه اثر می‌گذارد. در این مقاله، به زبان ساده فرق بین مهریه عندالمطالبه و مهریه عندالاستطاعه را توضیح می‌دهیم و بررسی می‌کنیم در هر حالت، زن و مرد چه حقوق و تعهداتی دارند. استفاده از مشاوره حقوقی تخصصی پیش از عقد یا در زمان اختلاف می‌تواند از بروز مشکلات حقوقی در آینده جلوگیری کند.

فهرست مطالب

• مهریه عندالمطالبه چیست؟
• مهریه عندالاستطاعه چیست؟
• مقایسه کلی مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه
• نکات مهم حقوقی
• نتیجه‌گیری

مهریه عندالمطالبه چیست؟

مهریه عندالمطالبه به این معناست که زن هر زمان بخواهد، می‌تواند مهریه‌اش را طلب کند، بدون آن‌که نیازی به اثبات توان مالی شوهر باشد. در این نوع مهریه:

• زن می‌تواند با مراجعه به دادگاه یا اداره اجرای ثبت، مهریه را مطالبه کند.
• مرد مکلف به پرداخت است و اگر توانایی مالی نداشته باشد، باید اعسار (ناتوانی مالی) خود را اثبات کند.
• در صورت عدم پرداخت و رد شدن دعوای اعسار، امکان حبس مرد نیز وجود دارد (طبق قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی).

مهریه عندالاستطاعه چیست؟

در مهریه عندالاستطاعه، زن فقط زمانی می‌تواند مهریه را مطالبه کند که شوهر توانایی مالی پرداخت آن را داشته باشد. در این نوع:

• بار اثبات توان مالی مرد بر عهده زن است.
• اگر زن نتواند استطاعت مالی شوهر را در دادگاه اثبات کند، نمی‌تواند مهریه را دریافت کند.
• معمولاً در شرایطی که مرد درآمد یا اموال مشخصی ندارد، مهریه عندالاستطاعه انتخاب می‌شود تا تعهد مالی او سنگین نشود.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

مقایسه کلی مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه

در قانون ایران، مهریه به دو صورت "عندالمطالبه" و "عندالاستطاعه" قابل تعیین است که تفاوت‌های مهمی دارند. در اینجا به بررسی تفاوت‌های کلیدی این دو نوع مهریه پرداخته‌ایم.

1. زمان مطالبه:
   • عندالمطالبه: زن می‌تواند در هر زمانی که اراده کند، مهریه خود را مطالبه کند.
   • عندالاستطاعه: مهریه فقط در صورتی قابل مطالبه است که مرد استطاعت مالی داشته باشد و توان پرداخت آن را اثبات کند.
2. اثبات توان مالی:
   • عندالمطالبه: اثبات ناتوانی مالی بر عهده مرد است. در صورتی که مرد ادعای ناتوانی داشته باشد، باید توان مالی خود را اثبات کند.
   • عندالاستطاعه: اثبات استطاعت مالی بر عهده زن است. زن باید اثبات کند که مرد توان پرداخت مهریه را دارد.
3. امکان صدور حکم حبس:
   • عندالمطالبه: در صورتی که مرد از پرداخت مهریه امتناع کند، امکان صدور حکم حبس برای او وجود دارد، حتی اگر اعسار او اثبات نشده باشد.
   • عندالاستطاعه: در این حالت، امکان صدور حکم حبس وجود ندارد، زیرا پرداخت مهریه مشروط به اثبات استطاعت مالی مرد است.
4. فرآیند قضایی:
   • عندالمطالبه: فرآیند قضایی سریع‌تر و به نفع زن است، زیرا زن می‌تواند در هر زمانی مهریه خود را مطالبه کند و به راحتی از طریق دادگاه اقدام کند.
   • عندالاستطاعه: فرآیند قضایی زمان‌برتر و به نفع مرد است، زیرا مرد می‌تواند با ادعای عدم استطاعت مالی، روند پرداخت را به تأخیر بیندازد.

نکات مهم حقوقی

• در هنگام عقد، نوع مهریه (عندالمطالبه یا عندالاستطاعه) باید صراحتاً در سند ازدواج قید شود.
• در صورت عدم درج نوع مهریه، به‌صورت پیش‌فرض عندالمطالبه در نظر گرفته می‌شود.
• تنظیم قرارداد دقیق با راهنمایی یک مشاور حقوقی خانواده می‌تواند از بسیاری اختلافات آینده جلوگیری کند.

نتیجه‌گیری

تفاوت اصلی بین مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه در نحوه دریافت و اثبات توان مالی مرد است. انتخاب هر کدام باید با توجه به شرایط زوجین و با راهنمایی مشاور حقوقی انجام شود تا از بروز مشکلات و پرونده‌های حقوقی در آینده پیشگیری گردد.