درمان قطعی پانیک با نوروفیدبک

تصور کنید در یک روز کاملا عادی، بدون هیچ هشدار قبلی، ناگهان احساس می کنید که دنیا روی سرتان خراب شده است. ضربان قلبتان بالا می رود، نفس کشیدن برایتان سخت می شود و احساس می کنید هیچ کنترلی روی بدنتان ندارید. شما در حال تجربه یک حمله پانیک هستید. حملات پانیک تجربه هایی ترسناک هستند. بسیاری از افراد برای درمان آنها به مشاوره روانشناسی مراجعه می کنند و عده ای دیگر نیز معتقدند که درمان قطعی پانیک با نوروفیدبک امکان پذیر است. ما در این مقاله به این روش درمانی و اثرات آن خواهیم پرداخت.

فهرست مطالب

• نوروفیدبک چیست: آشنایی با این روش درمانی نوین
• مکانیسم اثر نوروفیدبک در درمان اختلال پانیک
• جلسات درمانی: تعداد و فواصل مورد نیاز
• نحوه عملکرد مغز در حین درمان با نوروفیدبک
• محدودیت ها و موانع درمان با نوروفیدبک
• ترکیب نوروفیدبک با سایر روش های درمانی
• هزینه و دسترسی به درمان نوروفیدبک
• معیارهای انتخاب درمانگر و مرکز معتبر
• پیگیری و ارزیابی نتایج درمان
• واقعیت های علمی درباره اثربخشی نوروفیدبک
• کلام آخر

نوروفیدبک چیست: آشنایی با این روش درمانی نوین

نوروفیدبک یک روش درمانی غیرتهاجمی است که با هدف اندازه گیری و تنظیم فعالیت های مغزی با کمک تکنولوژی های پیشرفته، طراحی شده است. در این روش، فعالیت های الکتریکی مغز با استفاده از الکتروانسفالوگرافی ثبت می شود. این داده ها سپس توسط یک نرم افزار تجزیه و تحلیل شده و در قالب بازخوردهای دیداری یا شنیداری، به فرد ارائه می شوند. با کمک این بازخورد، فرد می تواند فعالیت های مغزی خود را بشناسد و آنها را بهبود دهد. نوروفیدبک در درمان اضطراب، بیش فعالی، بی خوابی، میگرن و کاهش علائم پانیک موثر است. این روش بدون دارو بوده و با تکرار جلسات به تنظیم فعالیت مغزی و کاهش علائم کمک می کند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

مکانیسم اثر نوروفیدبک در درمان اختلال پانیک

نوروفیدبک مانند آینه ای برای مغز عمل می کند و به فرد می آموزد که الگوهای ناهنجار فعالیت مغزی خود را تنظیم کند. در اختلال پانیک، افزایش امواج بتا می تواند اضطراب را تشدید کند. حسگرهای EEG این امواج را ثبت کرده و بازخورد لحظه ای ارائه می دهند. با تکرار این فرآیند، مغز یاد می گیرد از حالت اضطراب خارج شود و تعادل خود را بازیابد. این تمرین ذهنی به کاهش شدت و دفعات حملات پانیک کمک کرده و فرد را در مدیریت استرس توانمند می سازد.

جلسات درمانی: تعداد و فواصل مورد نیاز

اگرچه تجربه حملات پانیک ترسناک است، اما خوشبختانه راه حل هایی برای کاهش و کنترل آنها وجود دارد. برای کنترل حملات پانیک با نوروفیدبک، شما مجبور هستید بین 20 الی 40 جلسه درمانی را پشت سر بگذارید. هر جلسه حدود 30 الی 40 دقیقه است و هفته ای یک بار برگزار می شود. این بازه زمانی لازم است تا مغز فرصت کافی برای یادگیری و تنظیم امواج خود را داشته باشد. به مرور زمان تعداد و طول جلسات کاهش پیدا می کند و فاصله بین جلسات بیشتر می شود.

نحوه عملکرد مغز در حین درمان با نوروفیدبک

درمان قطعی پانیک با نوروفیدبک چگونه امکان پذیر است؟ همانطور که در بخش های قبل مرور کردیم، در خلال یک جلسه درمان، از طریق الکترودهای متصل به پوست سر، پالس های الکتریکی مغز ثبت و تحلیل می شوند. سپس یک بازخورد فوری در قالب محرک های دیداری و شنیداری به مغز ارسال می شود. مثلا اگر مغز بتواند سیگنال های الکتریکی خود را تنظیم کند و به سطح آرامش برسد، اختلال های موجود در موسیقی که در حال پخش است، از بین می رود یا تصویر روی صفحه واضح تر می شود. این فرایند در واقع نوعی یادگیری شرطی است. مغز شما اطلاعات کامل را تنها زمانی دریافت می کند که بتواند یک رفتار الکتریکی غلط خود را اصلاح کند. بدین ترتیب، مغز می آموزد چگونه امواج نامطلوب (امواج مرتبط با اضطراب) را کاهش داده و الگوهای سالم تر را تقویت کند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

محدودیت ها و موانع درمان با نوروفیدبک

درمان قطعی پانیک با نوروفیدبک امکان پذیر است، اما این روش، مانند هر درمانی، چالش هایی نیز دارد. نیاز به جلسات متعدد، هزینه بالا و کمبود متخصصان مجرب از جمله مهمترین محدودیت های این روش هستند. همچنین این روش برای همه افراد مناسب نیست یا به عبارت دیگر، همه افراد به یک شکل به این روش درمانی پاسخ نمی دهند. در اکثر موارد، این روش نمی تواند جایگزین دارو درمانی یا روان درمانی شود، بلکه به عنوان یک روش درمان جانبی، در کنار روش های اصلی توصیه می گردد.

ترکیب نوروفیدبک با سایر روش های درمانی

کنترل حملات پانیک با نوروفیدبک، به ویژه اگر حملات ریشه در برخی از اختلالات عصبی-روانی مانند بیش فعالی یا اضطراب داشته باشند، امکان پذیر است. با این حال ترکیب آن با دیگر روش های درمانی می تواند روند بهبودی را تسریع کرده و اثربخشی این روش را افزایش دهند. نوروفیدبک به تنظیم امواج مغزی کمک می کند و ترکیب آن با روان درمانی، سبب می شود تا فرد بتواند به طور همزمان به اصلاح افکار و رفتارهای ناسالم خود نیز بپردازد. همچنین ترکیب این روش با دارودرمانی سبب می شود تا نیاز بیمار به دوز های سنگین برخی از داروها و محرک های مغزی، مانند ریتالین کاهش یابد. بدین ترتیب، نه تنها روند درمان تسریع می شود بلکه عوارض سو داروهایی شیمیایی نیز کاهش پیدا می کند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

هزینه و دسترسی به درمان نوروفیدبک

یکی از چالش های اصلی درمان پانیک با نوروفیدبک، هزینه و دسترسی به جلسات درمان است. این روش درمانی در مراکز تخصصی ارائه می شود و بیمار برای تکمیل دوره درمان خود، باید حداقل 20 جلسه را تکمیل کند. این دو فاکتور، هزینه های هر جلسه از درمان را افزایش می دهند. در بسیاری از کشورها نیز این روش درمان، هنوز به عنوان یک انتخاب استاندارد شناخته نمی شود. بنابراین، هنوز تحت پوشش بیمه نیست. در ایران، این روش درمانی در کلانشهر هایی مانند تهران، شیراز، اصفهان و مشهد در دسترس است. بنابراین، برای بسیاری از بیماران، علاوه بر هزینه های درمانی، رفت و آمد هفتگی برای دریافت درمان نیز می تواند هزینه کلی را افزایش دهد.

معیارهای انتخاب درمانگر و مرکز معتبر

درمان قطعی پانیک با نوروفیدبک امیدوارکننده است اما هر کلینیک و درمانگری، مجوز و دانش انجام آن را ندارد. بنابراین، به هنگام انتخاب مرکز درمانی خود، به چند نکته مهم توجه کنید:

• درمانگر باید دارای مجوزهای معتبر و تخصص کافی در نوروفیدبک باشد و تجربه درمان اختلالاتی مانند پانیک را داشته باشد.
• مرکز درمانی باید از تجهیزات پیشرفته استفاده کند تا اثربخشی درمان تضمین شود.
• نظرات بیماران قبلی، مشاوره با افراد با تجربه و بررسی هزینه ها و پوشش بیمه از موارد مهم دیگری هستند که حتما باید قبل از شروع درمان، بررسی شوند.

پیگیری و ارزیابی نتایج درمان

پیگیری و ارزیابی نتایج درمان نوروفیدبک بخش مهمی از فرایند درمان است که معمولا با استفاده از نوار مغزی دوره ای (EEG)، تست های شناختی و پرسشنامه های روانشناختی صورت می گیرد. مقایسه امواج مغزی، قبل، حین و بعد از جلسات درمانی نیز معیاری برای سنجش روند درمان است. درمانگر می تواند با پیگیری این روند، ضمن بهینه سازی جلسات درمان، از اثربخشی آن نیز اطمینان حاصل کند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

واقعیت های علمی درباره اثربخشی نوروفیدبک

نوروفیدبک به عنوان یک روش علمی معتبر در درمان اختلالات روانی، به ویژه درمان قطعی پانیک با نوروفیدبک، مورد بررسی قرار گرفته است. تحقیقات نشان می دهند که این روش با تنظیم فعالیت مغزی، می تواند در کاهش اضطراب و استرس موثر باشد. در اختلالات اضطرابی مانند حملات پانیک، نوروفیدبک به اصلاح الگوهای غیر طبیعی امواج مغزی کمک می کند. همچنین، این روش در بهبود توانایی های شناختی و کیفیت خواب تاثیر گذار است. با وجود شواهد مثبت، نیاز به تحقیقات بیشتر برای تأیید مکانیسم های دقیق آن همچنان وجود دارد.

کلام آخر

حملات پانیک یکی از پیچیده ترین واکنش های بدن به استرس و اضطراب است که می تواند زندگی روزمره افراد را مختل کند. ما در این مقاله درمان قطعی پانیک با نوروفیدبک را مرور کردیم و مزایا و معایب این روش درمان را نیز برشمردیم. در صورتی که از روند درمان پانیک خود را راضی نیستید یا حتی روند درمان را آغاز نکرده اید، می توانید به عنوان یکی از راه حل ها، این روش درمان را با پزشک خود در میان بگذارید.

منابع

Neurofeedback Therapy For Panic Attacks: Does It Work? | Drake Institute

https://www.advancedneurotherapy.com/