توهم و هذیان در اسکیزوفرنی

  • 4 دقیقه

هزینه مشاوره روانشناسی تخصصی

زمان قیمت پرداخت
30 دقیقه 250,000 تومان دریافت مشاوره فوری
60 دقیقه 468,000 تومان دریافت مشاوره فوری
45 دقیقه 348,000 تومان دریافت مشاوره فوری
  • کارشناسی ارشد مشاوره
  • مجرب و متخصص
  • حل مشکلات رایج

اسکیزوفرنی یکی از اختلالات جدی و پیچیده روانی است که با اثرگذاری بر روی تفکر، احساس و رفتار بیمار موجب  بروز توهمات و هذیان‌ها می‌شود. تشخیص و درمان این بیماری تنها با مراجعه به روانپزشک و مشاوره روانشناسی امکانپذیر است. با توجه به اینکه درک و شناسایی نشانه‌های این بیماری به تشخیص سریع آن کمک می‌کند، این مقاله به طور جامع توهم و هذیان در اسکیزوفرنی را مورد بررسی قرار داده است.

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

فهرست مطالب

تفاوت اصلی بین توهم و هذیان در بیماری اسکیزوفرنی

 توهم و هذیان در اسکیزوفرنی اگرچه هر دو از نشانه‌های اصلی این بیماری هستند، اما هر کدام از آنها ویژگی‌ها و خصوصیات مختص به خود را دارند. توهم تجربیات حسی غیرواقعی است که فرد آنها را واقعی می‌پندارد و به طور واضح در مورد آنها صحبت می‌کند. هذیان نیز مجموعه‌ای از باورها یا افکار نادرست و غیرمعقول است که فرد علی‌رغم وجود دلایل منطقی به آن پایبند می‌باشد. از اینرو می‌توان توهم را تجربیات حسی و هذیان را باورهای نادرست دانست.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

 انواع شایع توهمات در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی

شایع‌ترین توهمات در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی عبارتند از:

  • توهمات شنیداری
  • توهمات دیداری
  • توهمات لمسی
  • توهمات بویایی و چشایی
  • توهمات خودآگاهانه ( فرد احساس می‌کند که افکار، احساسات یا حرکات او تحت کنترل عوامل خارجی قرار دارند)
  • توهمات پارازیتیک (فرد احساس می‌کند موجودات یا اشیاء غیرواقعی در بدن یا اطراف او زندگی می‌کنند)

 انواع شایع توهمات در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی

هذیان‌های رایج و موضوعات اصلی آنها در اسکیزوفرنی

  • هذیان‌های پارانوئیدی (مراقبتی): فرد گمان می‌کند دیگران دائما علیه او توطئه می‌کنند و قصد آسیب رساندن به او را دارند.
  • هذیان‌های بزرگ‌منشی: در این نوع هذیان فرد باور دارد که دارای استعداد یا قدرت فوق‌العاده‌ است.
  • هذیان‌های مربوط به گناه یا تقصیر: فرد در خصوص اعمالی که انجام نداده است دائما احساس گناه می‌کند.
  • هذیان‌های جنسی: در این نوع هذیان، فرد باورهای نادرستی در خصوص رابطه جنسی دارد و همین امر بر تمایلات او اثر می‌گذارد.
  • هذیان‌های مربوط به بیماری: فرد احساس می‌کند که بدن او تحت تاثیر بیماری کشنده قرار داد یا اشیا یا موجودات زنده‌ای در بدنش زندگی می‌کنند.
  • هذیان‌های غیرمنطقی و فلسفی: فرد مبتلا اقدام به ارائه تفکرات پیچیده، غیرمنطقی و غیرقابل درک می‌کند.

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

مکانیسم‌های مغزی ایجاد توهم و هذیان

مکانیسم‌های مغزی در ایجاد توهم و هذیان در اسکیزوفرنی عبارتند از :

  • اختلالات در سیستم دوپامینرژیک
  • اختلالات در کورتکس پیشانی
  • تغییرات در کورتکس حسی
  • عملکرد ناکافی سیستم‌های عصبی دیگر
  • اختلال در شبکه‌های مغزی
  • تغییرات بیوشیمیایی در مغز به دلیل عوامل محیطی و تجربیات تلخ زندگی

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

 تأثیر داروهای ضد سایکوز در کنترل توهم و هذیان

برای درمان توهم و هذیان در اسکیزوفرنی داروهای ضد سایکوز تجویز می‌شود که می‌‌توانند بر کنترل علائم این بیماری اثر شگرفی داشته باشند. شیوه اثرگذاری این داروها به شرح زیر است:

تأثیر داروهای ضد سایکوز در کنترل توهم و هذیان

  • داروهای ضد سایکوز با مسدود کردن گیرنده‌های دوپامین، فعالیت این هورمون‌ را در بخش‌های مربوط به بروز توهم و هذیان کاهش می‌دهند.
  • داروهای مذکور با اثرگذاری بر روی سایر انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند سروتونین، نوراپی‌نفرین و گابا منجر به بهبود خلق و خوی بیمار و کاهش اضطراب و افسردگی او می‌شوند.
  • این داروها تا حد قابل توجهی توهمات شنیداری و دیداری بیمار را کاهش می‌دهند.
  • داروهای ضد سایکوز می‌توانند با کاهش فعالیت دوپامین در نواحی از مغز به کاهش هذیان‌های پارانوئیدی و درک بهتر واقعیت کمک کنند.

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

نقش حمایت خانواده در مدیریت توهمات و هذیان‌ها

برای کاهش توهم و هذیان در اسکیزوفرنی، وجود حمایت خانواده الزامی است. خانواده‌ها با ایجاد محیطی امن می‌توانند تا حد زیادی استرس و اضطراب بیمار را کاهش دهند. از طرف دیگر بیماران اسکیزوفرنی به دلیل توهمات خود نمی‌توانند به تنهایی روند درمان را پیش ببرند، از اینرو به حمایت همه‌جانبه خانواده نیاز دارند. در نهایت باید گفت که خانواده‌های بیماران اسکیزوفرنی باید آمادگی مقابله با هرگونه مشکل احتمالی را داشته باشند زیرا در مواقع بحرانی ممکن است توهمات یا هذیان‌های بیمار به اوج خود برسند و مدیریت آنها مشکل باشد.

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

روش‌های روان‌درمانی مؤثر در کاهش توهم و هذیان

به منظور درمان توهم و هذیان در اسکیزوفرنی در کنار دارودرمانی می‌توان از روش‌های زیر استفاده کرد.

  • روان‌درمانی شناختی-رفتاری
  • روان‌درمانی حمایتی
  • گروه‌درمانی
  • درمان پذیرش و تعهد
  • خانواده درمانی
  • نوروتراپی (درمان‌های شناختی و رفتاری مبتنی بر نوروبیولوژی)

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

علائم هشداردهنده تشدید توهم و هذیان

شدت یافتن توهم و هذیان در اسکیزوفرنی خود را با علائم زیر نشان می‌دهد.

  • افزایش اضطراب یا افسردگی
  • تحریک‌پذیری و پرخاشگری
  • افزایش شدت توهمات حسی
  • تجربه حسی جدید
  • افزایش هذیان‌های پارانوئیدی
  • تغییرات ناگهانی در تفکر یا باورهای غیرمنطقی
  • اختلال در خواب
  • کاهش یا افزایش اشتها
  • انزوای اجتماعی
  • کناره‌گیری از فعالیت‌های روزمره
  • افزایش تنش یا استرس بدنی
  • اختلالات فیزیولوژیکی
  • کاهش تأثیر داروها

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

تأثیر استرس و عوامل محیطی بر شدت توهم و هذیان

استرس و عوامل محیطی می‌توانند منجر به شدت یافتن توهم و هذیان در اسکیزوفرنی شوند. شیوه اثرگذاری آنها به شرح زیر است:

  • افزایش فعالیت مغزی
  • تغییرات هورمونی مانند افزایش کورتیزول
  • افزایش تحریک‌پذیری و تنش

تأثیر استرس و عوامل محیطی بر شدت توهم و هذیان

راهکارهای خودمراقبتی برای بیماران دچار توهم و هذیان

برای کاهش توهم و هذیان در اسکیزوفرنی می‌توان از راهکارهای زیر استفاده کرد.

  • تنظیم خواب
  • برنامه‌ریزی مشخص برای فعالیت‌های روزانه
  • استفاده از تکنیک‌های تنفسی برای کاهش استرس و اضطراب
  • مدیتیشن و یوگا
  • ورزش روزانه
  • تنوع بخشیدن به فعالیت‌ها
  • رژیم غذایی متعادل
  • هیدراتاسیون
  • کاهش مصرف کافئین و الکل
  • کاهش زمان استفاده از رسانه‌های اجتماعی و اخبار
  • برقراری ارتباط با خانواده و دوستان
  • پیگیری درمان‌های پزشکی

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

نتیجه‌گیری

توهم و هذیان در اسکیزوفرنی علاوه بر مختل کردن زندگی فرد مبتلا، بر زندگی اعضای خانواده او نیز اثرات منفی دارد.  تشخیص سریع این بیماری می‌تواند از پیچیدگی درمان آن بکاهد و عوارض جانبیش را تا حد قابل توجهی کاهش دهد. برای درمان توهم و هذیان حاصل از اسکیزوفرنی روش‌های درمانی مختلفی وجود دارد که مشاوره روانشناسی موثرترین آنها است. حضور بیمار و خانواده‌ی او در جلسات رواندرمانی می‌تواند منجر به کاهش استرس ناشی از این بیماری و کاهش توهم و هذیان بیمار شود. با توجه به اینکه مراجعه حضوری به مراکز رواندرمانی همواره برای بیماران اسکیزوفرنی چالش برانگیز بوده، مشاورتل شرایطی را فراهم کرده است که بدون نیاز به حضور فیزیکی بتوان مشکلات را مطرح و درمان موثر را دریافت کرد.

هزینه مشاوره روانشناسی تخصصی

زمان قیمت پرداخت
30 دقیقه 250,000 تومان دریافت مشاوره فوری
60 دقیقه 468,000 تومان دریافت مشاوره فوری
45 دقیقه 348,000 تومان دریافت مشاوره فوری
  • کارشناسی ارشد مشاوره
  • مجرب و متخصص
  • حل مشکلات رایج

سوالات متداول

توهم و هذیان دو نشانه متفاوت در اسکیزوفرنی هستند. توهم به تجربیات حسی غیرواقعی اشاره دارد که فرد آنها را کاملاً واقعی می‌پندارد، مانند شنیدن صداها یا دیدن تصاویری که وجود خارجی ندارند. در مقابل، هذیان مجموعه‌ای از باورها و افکار نادرست است که فرد علی‌رغم وجود شواهد منطقی مخالف، همچنان به آنها اعتقاد دارد. به بیان ساده‌تر، توهم مربوط به تجربیات حسی است، در حالی که هذیان مربوط به باورها و افکار است.

علائم تشدید توهم و هذیان شامل افزایش اضطراب یا افسردگی، تحریک‌پذیری و پرخاشگری، تجربه حسی جدید، افزایش هذیان‌های پارانوئیدی، اختلال در خواب، و انزوای اجتماعی است. عوامل محیطی و استرس‌زا می‌توانند با افزایش فعالیت مغزی، ایجاد تغییرات هورمونی مانند افزایش کورتیزول، و افزایش تحریک‌پذیری، باعث تشدید این علائم شوند.علائم تشدید توهم و هذیان شامل افزایش اضطراب یا افسردگی، تحریک‌پذیری و پرخاشگری، تجربه حسی جدید، افزایش هذیان‌های پارانوئیدی، اختلال در خواب، و انزوای اجتماعی است. عوامل محیطی و استرس‌زا می‌توانند با افزایش فعالیت مغزی، ایجاد تغییرات هورمونی مانند افزایش کورتیزول، و افزایش تحریک‌پذیری، باعث تشدید این علائم شوند.

داروهای ضد سایکوز از چند طریق عمل می‌کنند. اول، با مسدود کردن گیرنده‌های دوپامین، فعالیت این هورمون را در بخش‌های مرتبط با توهم و هذیان کاهش می‌دهند. دوم، با تأثیر بر سایر انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند سروتونین، نوراپی‌نفرین و گابا، خلق و خوی بیمار را بهبود می‌بخشند. این داروها همچنین می‌توانند توهمات شنیداری و دیداری را کاهش داده و به درک بهتر واقعیت کمک کنند.

بیماران می‌توانند از راهکارهای متعددی برای مدیریت علائم خود استفاده کنند، از جمله: تنظیم خواب، داشتن برنامه مشخص برای فعالیت‌های روزانه، استفاده از تکنیک‌های تنفسی برای کاهش استرس، انجام مدیتیشن و یوگا، ورزش منظم، رعایت رژیم غذایی متعادل، و کاهش مصرف کافئین و الکل. همچنین برقراری ارتباط با خانواده و دوستان و پیگیری منظم درمان‌های پزشکی نیز بسیار مهم است.

حمایت خانواده نقش حیاتی در مدیریت توهم و هذیان دارد. خانواده‌ها با ایجاد محیطی امن می‌توانند استرس و اضطراب بیمار را کاهش دهند. از آنجا که بیماران اسکیزوفرنی به دلیل توهمات نمی‌توانند به تنهایی روند درمان را پیش ببرند، به حمایت همه‌جانبه خانواده نیاز دارند. خانواده‌ها باید آمادگی مقابله با شرایط بحرانی را داشته باشند، زیرا ممکن است در مواقعی توهمات یا هذیان‌های بیمار به اوج خود برسد و نیاز به مدیریت دقیق داشته باشد.