انواع بیماری های روانی توهم زا

توهم به تجربه شنیدن، دیدن یا بوییدن چیزهایی که وجود ندارند اشاره دارد. توهمات اغلب در شرایط روانپزشکی مانند اسکیزوفرنی، اختلال دوقطبی، اختلال پس از سانحه و اختلال شخصیت مرزی و همچنین در سایر اختلالات مانند زوال عقل و پارکینسون رخ می دهند. توهمات شنوایی معمولاً در بیماری های روانپزشکی و توهمات بینایی در اختلالات دوران سالمندی شایع تر است. افرادی که دچار توهم می شوند لزوماً از بیماری روانی رنج نمی برند. بعضی افراد در جمعیت عمومی معمولاً دوره های گذرا و نادر توهم را تجربه می کنند و بسیاری از افراد به طور کامل بهبود می یابند. افرادی که تجربیات مداومی دارند که ناراحت کننده است، باید به دنبال مشاوره روانشناسی باشند. ما در این مقاله به بررسی بیماری های روانی توهم زا و ویژگی های آن ها خواهیم پرداخت، با ما همراه باشید.

فهرست مطالب

•  اسکیزوفرنی: شایع‌ ترین اختلال روانی همراه با توهم
• اختلال دوقطبی و انواع توهمات در فاز مانیا و افسردگی
• افسردگی شدید با علائم سایکوتیک و توهمات همراه
• اختلال اسکیزوافکتیو و الگوهای توهمی آن
• دمانس و انواع توهمات در سالمندان مبتلا
• اختلالات ناشی از مصرف مواد و توهمات همراه
•  اختلال شخصیت پارانوئید و توهمات مرتبط با آن
• دلیریوم و توهمات حاد در شرایط پزشکی
•  اختلال استرس پس از سانحه و توهمات مرتبط با تروما
• اختلالات سایکوتیک کوتاه‌ مدت و الگوهای توهمی آنها
• کلام آخر

 اسکیزوفرنی: شایع‌ ترین اختلال روانی همراه با توهم

اسکیزوفرنی از بیماری های روانی توهم زا و ناتوان کننده است که حدود 1٪ از مردم را در سراسر جهان، تحت تاثیر قرار می دهد و در بین 10 علت اصلی ناتوانی جهانی قرار می گیرد. اسکیزوفرنی با علائم روان پریشی مثبت مانند توهم، هذیان، گفتار آشفته و رفتار آشفته یا کاتاتونیک مشخص می شود. علل بروز اسکیزوفرنی، عواملی مانند رژیم غذایی نا مناسب، افزایش وزن، استعمال دخانیات و مصرف همزمان مواد می باشند که در مجموع طول عمر را بین 13 تا 15 سال کاهش می ‌دهند. خطر مرگ در اثر خودکشی در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی 5 تا 10 درصد می باشد و بیشترین علت آن هم توهماتی است که فرد دچار آن ها می شود.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

اختلال دوقطبی و انواع توهمات در فاز مانیا و افسردگی

اختلال دوقطبی هم یکی از بیماری های روانی توهم زا می باشد. نوسانات شدید در خلق و خو، سطح انرژی، الگوهای فکر و رفتار از ویژگی های بارز اختلال دوقطبی به عنوان یک بیماری سلامت روانی مادام العمر است که قبلاً به عنوان بیماری افسردگی شیدایی یا افسردگی مانیا شناخته می شد. افرادی که به اختلال دوقطبی دچار می شوند به سمت افسردگی هم می روند. این افراد به سمت انزوا رفته و دچار نوسانات خلقی مانند توهم می شوند. البته ناگفته نماند افراد دچار اختلال دوقطبی همیشه افسردگی یا جنون ندارند، بعضی مواقع هم روحیه طبیعی دارند.

افسردگی شدید با علائم سایکوتیک و توهمات همراه

افسردگی سایکوتیک که به آن روان پریشی افسردگی نیز گفته می ‌شود، مدلی از افسردگی شدید است که با نشانه های روان پریشی مثل توهمات همراه می باشد. این اختلال ممکن است در افرادی که دچار اختلال دوقطبی یا افسردگی اساسی هستند، بروز کند. تشخیص این نوع افسردگی کار دشواری است زیرا باید علائم روان پریشی به مدت دو هفته یا بیشتر بدون وجود هیچ علامت خلقی دیگری وجود داشته باشد. در واقع، افسردگی روان پریشی زمانی تشخیص داده می‌شود که علائم روان پریشی در دوره ‌های افسردگی شدید ظاهر شوند، هرچند این علائم ممکن است در زمان‌ های دیگر نیز بروز کنند، مانند زمان بهبودی یا حتی در دوران افسردگی خفیف. یکی از علائم بارز این نوع افسردگی، توهم است که نیاز به درمان جدی دارد. به همین دلیل، توجه به این علائم و درمان به موقع آن‌ها از اهمیت ویژه ‌ای برخوردار است.

اختلال اسکیزوافکتیو و الگوهای توهمی آن

اختلال اسکیزوافکتیو یکی از بیماری های روانی توهم زا است که با علائم اسکیزوفرنی ( سایکوز ) و اختلال خلقی، اعم از اختلال دوقطبی یا افسردگی ظاهر می شود. علائم رایج این اختلال عبارتند از: هزیان، توهم ، گفتار و تفکر آشفته و همچنین نوسان های خلقی. اختلال اسکیزوافکتیو اغلب می تواند اشتباه تشخیص داده شود، این یک مشکل است زیرا درمان و پیش آگاهی برای اکثر تشخیص ها بسیار متفاوت است. بسیاری از افراد مبتلا به اختلال اسکیزوافکتیو دارای سایر اختلالات روانی از جمله اختلالات اضطرابی هستند. در این اختلال توهمات شنوایی یا "شنیدن صداها" شایع ترین علائم هستند. شروع علائم معمولاً در نوجوانی یا جوانی صورت می گیرد. در مقیاس رتبه بندی پیشرفت علائم مربوط به طیف اسکیزوفرنی، اختلال اسکیزوافکتیو از نظر شدت بین اختلالات خلقی و اسکیزوفرنی قرار گرفته است.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

دمانس و انواع توهمات در سالمندان مبتلا

هر چند از دست دادن حافظه و زوال شناختی رایج ترین علائم شناخته شده زوال عقل هستند، اما این وضعیت سلامتی می تواند باعث ایجاد توهمات  در سالمندان شود. به دلیل تغییرات در مغز، سالمندان ممکن است توهمات شنیداری و بصری را تجربه کنند که باعث می شود چیزهایی را بشنوند و ببینند که واقعاً وجود ندارند. دلایل مختلفی وجود دارد که سالمندان مبتلا به زوال عقل می توانند دچار توهم شوند. بعضی از این دلایل عبارتند از:

1. بدتر شدن بینایی یا محیط های تاریک.

۲. محیط های شلوغ.

2. مشکل در شناسایی اشیاء.

و ... .

اختلالات ناشی از مصرف مواد و توهمات همراه

سوء مصرف مزمن مواد مخدر احتمال دارد با توهمات مختلف همراه باشد.  همچنین این اختلالات به وجود آمده از مصرف مواد، ممکن است همراه با هر بیماری روانی شناسایی شده در انجمن روانپزشکی آمریکا رخ دهد. برخی از اختلالات روانی جدی مرتبط با سوء مصرف مزمن مواد مخدر عبارتند از: اسکیزوفرنی، اختلال دوقطبی، افسردگی مانیک، اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD)، اختلال اضطراب فراگیر، اختلال وسواس فکری-اجباری، اختلال استرس پس از سانحه، اختلال هراس و اختلال شخصیت ضد اجتماعی. برخی از این اختلالات خطر سوء مصرف مواد مخدر را افزایش می دهند. این نوع مصرف باعث ایجاد کسری طولانی مدت در عملکرد سروتونین در مغز می شود، که منجر به اختلالات روانی مانند افسردگی و اضطراب می شود.

 اختلال شخصیت پارانوئید و توهمات مرتبط با آن

اختلال شخصیت پارانوئید ( PPD ) هم نمونه ای از بیماری های روانی توهم زا است که با پارانویا یک توهم یا بدگمانی فراگیر، طولانی مدت و بی اعتمادی عمومی نسبت به دیگران مشخص می شود. افراد مبتلا به این اختلال شخصیت ممکن است بیش از حد حساس باشند، به راحتی مورد توهین قرار گیرند. این افراد معمولاً با بررسی دقیق محیط برای یافتن سرنخ ها یا پیشنهادهایی که ممکن است ترس یا تعصبات آنها را تأیید کند، با جهان ارتباط برقرار می کنند. آنها ناظران مشتاق هستند و اغلب فکر می کنند در خطر هستند و به دنبال نشانه ها و تهدیدهای آن خطر می گردند، به طور بالقوه به تفسیرها یا شواهد دیگر اعتنا نمی کنند. آنها معمولاً محافظت شده و مشکوک هستند و زندگی عاطفی کاملاً محدودی دارند.

افراد مبتلا به PPD ممکن است علاوه بر توهمات خاص خود تمایل به تحمل کینه، بدگمانی، تمایل به تفسیر اعمال دیگران به عنوان خصمانه، تمایل مداوم به ارجاع به خود یا احساس سرسختی از حقوق شخصی داشته باشند. بیماران مبتلا به این اختلال می‌ توانند همبودی قابل توجهی با سایر اختلالات شخصیتی مانند اسکیزوتایپیال، اسکیزوئید، خودشیفتگی، اجتنابی و مرزی داشته باشند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

دلیریوم و توهمات حاد در شرایط پزشکی

دلیریوم یک حالت خاص از سردرگمی و توهمات حاد است که به پیامد فیزیولوژیکی مستقیم یک وضعیت پزشکی، اثرات یک ماده روانگردان یا علل متعدد نسبت داده می شود. این حالت معمولاً در طی چند ساعت تا چند روز ایجاد می شود. افراد مبتلا به هذیان ممکن است سایر اختلالات عصبی روانی از جمله تغییرات در فعالیت روانی حرکتی (مانند بیش فعالی، کم فعالی یا سطح مختلط فعالیت)، اختلال در چرخه خواب و بیداری، اختلالات عاطفی، اختلالات هوشیاری را بروز دهند. علائم این بیماری بی قراری، گیجی، خواب آلودگی، توهم، هذیان، مشکلات حافظه و ... است. توهمات این اختلال ممکن است از عوارض استفاده از بعضی داروها مانند دیفن هیدرامین و... باشد.

 اختلال استرس پس از سانحه و توهمات مرتبط با تروما

رفتارهای تجزیه ای و توهمات اغلب در افراد در معرض تروما با اختلالات طیف اسکیزوفرنی و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) گزارش می شوند. توهمات شنوایی رایج ترین مدل توهم گزارش شده است، اما اغلب با تجارب سایر روش های حسی همراه است. توهمات به عنوان تجربیات حسی واقعی درک می شوند که در غیاب محرک های بیرونی رخ می دهند. نوعی استرس مزمن با اثرات مخرب بر مغز و سلامت جسمی و روانی، معمولاً در افراد مبتلا به اختلالات روان پریشی که توهمات را تجربه می کنند  گزارش می شود. اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) یک اختلال روانپزشکی ناتوان کننده است، که می تواند پس از قرار گرفتن در معرض یک رویداد آسیب زا رخ دهد.

اختلالات سایکوتیک کوتاه‌ مدت و الگوهای توهمی آنها

این اختلال یک وضعیت روانپزشکی است که در آن شما شروع ناگهانی روان پریشی توأم با توهمات دارید، کمتر از 1 ماه طول می کشد و پس از مصرف یک داروی ضد روان پریشی به طور کامل بهبود می یابد. گاهی اوقات این ممکن است توسط یک رویداد استرس زا یا ضربه ایجاد شود. افراد مبتلا به روان پریشی همیشه علائم یکسانی ندارند و ممکن است در طول زمان در یک فرد تغییر کنند. پنج علامت وجود دارد که علائم روان پریشی را مشخص می کند، از جمله:

1. توهمات
2. هزیان
3. استرس
4. و ... .

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

کلام آخر

بیماری هایی مانند: اختلال دوقطبی، افسردگی، اختلال اسکیزوافکتیو، اختلال شخصیت پارانوئید، دمانس و... همگی از بیماری های روانی توهم زا هستند. ما در این مقاله اکثر بیماری های روانی توهم زا را برای شما معرفی کردیم، اگر در خود یا اطرافیانتان علائمی از این بیماری ها مشاهده کردید حتماً به روانشناس و فرد متخصص مراجعه کنید. با مشاوره روانشناسی بهترین راه حل برای درمان شما و کمک به بهبود سریع تر شما ارائه می شود.