چرا بعضی افراد همیشه خودشون رو دست‌کم می‌گیرن؟ | نگاهی روانشناسانه به ریشه‌های خودکم‌بینی

شاید برات آشنا باشه: کسی که کلی توانایی داره ولی مدام می‌گه "من خوب نیستم"، "من نمی‌تونم"، "من لیاقتش رو ندارم". این الگوی فکری که بهش خودکم‌بینی یا دست‌کم گرفتن خود می‌گن، یکی از شایع‌ترین موانع رشد فردیه و معمولاً به شکل ناخودآگاه در ذهن شکل می‌گیره. توی این مسیر، کمک گرفتن از مشاوره روانشناسی می‌تونه نقطه عطف مهمی باشه.

فهرست مطالب

• دلایل رایج برای اینکه چرا بعضیا خودشون رو دست‌کم می‌گیرن:
• نشانه‌های کسی که خودش رو دست‌کم می‌گیره:
• چطور میشه این ذهنیت رو تغییر داد؟
• سخن پایانی

دلایل رایج برای اینکه چرا بعضیا خودشون رو دست‌کم می‌گیرن:

1. تجربه‌های کودکی و سرزنش زیاد: اگر در کودکی دائم با انتقاد، مقایسه یا تحقیر روبه‌رو شده باشی، احتمال زیادی وجود داره که به این نتیجه برسی که "کافی نیستم".

2. مقایسه‌های بی‌وقفه در فضای مجازی: دیدن زندگی‌های فیلترشده‌ی بقیه، باعث می‌شه دستاوردها و توانایی‌های خودمون بی‌ارزش به نظر بیان.

3. کمال‌گرایی افراطی: بعضیا فقط زمانی خودشون رو "قابل قبول" می‌دونن که بهترین نتیجه ممکن رو بگیرن. وقتی این اتفاق نمی‌افته، خودشون رو بی‌ارزش می‌بینن.

4. ترس از قضاوت و طرد شدن: افرادی که ترس از قضاوت دارن، اغلب ترجیح می‌دن خودشون رو پایین‌تر از واقعیت نشون بدن تا کسی توقع زیادی نداشته باشه.

5. عدم دریافت تأیید کافی از اطرافیان: اگر موفقیت‌ها یا تلاش‌های ما توسط خانواده یا دوستان نادیده گرفته بشه، ذهنمون به مرور باور می‌کنه که کار خاصی انجام ندادیم.

نشانه‌های کسی که خودش رو دست‌کم می‌گیره:

• دائم از عبارت‌هایی مثل "نمی‌دونم بلدم یا نه" استفاده می‌کنه
• موقع تعریف از خودش معذب می‌شه یا موضوع رو عوض می‌کنه
• حتی وقتی موفق می‌شه، دلیلش رو "شانس" می‌دونه
• از موقعیت‌های جدید دوری می‌کنه چون فکر می‌کنه نمی‌تونه از پسش بربیاد
• با خودش حرف‌های منفی می‌زنه یا از خودش ایراد می‌گیره

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

چطور میشه این ذهنیت رو تغییر داد؟

گفت‌وگوی درونی مثبت ایجاد کن: هر وقت ذهن شروع کرد به منفی‌گویی، جلوی اون صدا وایسا. بپرس: «آیا واقعاً این فکر منطقیه؟»

موفقیت‌هات رو بنویس: یک دفترچه موفقیت داشته باش. حتی کوچک‌ترین پیشرفت‌ها هم بنویس. مغز با تکرار این‌ها، تصویر جدیدی از تو می‌سازه.

از مقایسه بپرهیز: مقایسه کردن با دیگران فقط باعث احساس ناتوانی می‌شه. مسیر هر آدمی منحصر به خودشه.

درخواست مشاوره روانشناسی بده: مشاور کمک می‌کنه الگوهای فکری منفی رو بشناسی، باورهای غلط رو اصلاح کنی و قدم‌به‌قدم اعتماد به‌نفست رو بسازی.

سخن پایانی

خودت رو دست‌کم نگیر. واقعیت اینه که ذهن خیلی‌ها پر از افکار منفی و قضاوت‌های سخت‌گیرانه‌ست، ولی قرار نیست این صداها کنترل زندگی رو به دست بگیرن.
اگر حس می‌کنی این الگو روی زندگیت تأثیر گذاشته، امروز بهترین زمان برای شروع تغییره. با یک مشاور روانشناس گفت‌وگو کن و اجازه بده تا خود واقعی‌ات شکوفا بشه.