چگونه طرحواره درمانی عزت نفس را تقویت می‌کند؟

  • 4 دقیقه

هزینه مشاوره روانشناسی تخصصی

زمان قیمت پرداخت
30 دقیقه 250,000 تومان دریافت مشاوره فوری
60 دقیقه 468,000 تومان دریافت مشاوره فوری
45 دقیقه 348,000 تومان دریافت مشاوره فوری
  • کارشناسی ارشد مشاوره
  • مجرب و متخصص
  • حل مشکلات رایج

طرحواره درمانی با شناسایی و اصلاح الگوهای فکری و هیجانی ناسازگار می‌تواند مشکلات عمیق روانشناختی را درمان کند. عزت نفس، ارزشی که فرد برای خود قائل است، تحت تاثیر طرحواره‌های عمیق دوران کودکی و تجارب زندگی قرار دارد. افراد با عزت نفس پایین معمولاً دارای طرحواره‌هایی منفی همچون احساس بی‌ارزشی، ناتوانی و عدم شایستگی هستند. با طرحواره درمانی عزت نفس، باورهای ذکر شده ریشه‌یابی و در چندین جلسه مشاوره روانشناسی درمان می‌شوند.

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

فهرست مطالب

شناسایی طرحواره‌های مخرب موثر بر عزت نفس

طرحواره درمانی عزت نفس مستلزم شناسایی طرحواره‌های ناسازگار اولیه برای تغییر باورها و الگوهای عمیق دوران کودکی یا نوجوانی است. لازمه‌ی این درمان آشنایی داشتن با طرحواره‌های مخرب موثر بر عزت نفس است که در ادامه به مهمترین آنها اشاره می‌شود.

  • طرحواره نقص و شرم: احساس شرم مداوم، خودانتقادی شدید، ترس از قضاوت شدن یا مقایسه خود با دیگران به‌صورت منفی
  • طرحواره شکست: اجتناب از چالش‌ها، احساس ناتوانی در برابر اهداف یا تسلیم شدن سریع هنگام مواجهه با موانع
  • طرحواره معیارهای سخت‌گیرانه و کمال‌گرایی: خودسرزنشی به‌خاطر اشتباهات کوچک، احساس ناکافی بودن حتی پس از موفقیت یا خستگی از تلاش بی‌پایان برای بهتر بودن
  • طرحواره طرد اجتماعی: اجتناب از روابط اجتماعی، احساس تنهایی عمیق یا باور به عدم پذیرفته شدن توسط دیگران
  • طرحواره وابستگی و بی‌کفایتی: عدم اعتماد به توانایی‌های خود، وابستگی بیش‌ازحد به تأیید دیگران یا ترس از مستقل شدن

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

نقش طرحواره‌های دوران کودکی در شکل‌گیری عزت نفس پایین

در روند طرحواره درمانی عزت نفس به طرحواره‌های منفی شکل گرفته در دوران کودکی توجه ویژه‌ای می‌شود، زیرا آنها تاثیر عمیقی بر عزت نفس پایین دارند. طرحواره‌های ناسازگار اصولا بر اساس تعاملات اولیه کودکان با والدین و مراقبان و همچنین شرایط حاکم بر محیط زندگیشان در سال‌های ابتدایی شکل می‌گیرند. اگر نیازهای عاطفی کودک اعم از امنیت، پذیرش، عشق بی‌قیدوشرط و تأیید در سنین پایین برآورده نشوند، طرحواره‌های منفی ایجاد می‌شوند.

نقش طرحواره‌های دوران کودکی در شکل‌گیری عزت نفس پایین

مهمترین نیازهای عاطفی کودکان و تاثیرات آن‌ها بر شکل‌گیری باورهای کودک عبارتند از:

  • دلبستگی ایمن: احساس امنیت و ارتباط مثبت با والدین
  • خودمختاری و شایستگی: ایجاد فرصت رشد به‌عنوان فردی مستقل و توانمند
  • بیان آزاد احساسات و نیازها: اجازه ابراز خود بدون ترس از تنبیه یا طرد شدن
  • خودانگیختگی و بازی: امکان لذت بردن و خلاقیت
  • حد و مرزهای واقع‌بینانه: دریافت راهنمایی و داشتن نظم متعادل

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

تکنیک‌های طرحواره درمانی برای افزایش خودارزشمندی

طرحواره درمانی عزت نفس ترکیبی از رویکردهای شناختی، رفتاری، هیجانی و تجربی است که به فرد کمک می‌کند طرحواره‌های ناسازگار حاصل از دوران کودکی را به چالش بکشد و باورهای سالم را جایگزین آنها کند. در این روش از تکنیک‌های مختلفی استفاده می‌شود که مهمترین آنها عبارتند از:

  • تکنیک‌های شناختی با هدف تغییر باورهای منفی و تحریف‌شده درباره خود
  • تکنیک‌های تجربی با هدف کار روی احساسات عمیق و ارتباط با کودک درون برای ترمیم زخم‌های گذشته
  • تکنیک‌های رفتاری با هدف تغییر الگوهای عملی
  • کار روی رابطه درمانی با هدف ایجاد الگویی برای خودارزشمندی
  • مقابله با طرحواره‌ها با هدف مدیریت بخش‌های تضعیف کننده خودارزشمندی

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

کار با باورهای منفی درباره خود و تغییر آنها

در طرحواره درمانی عزت نفس باورهای منفی شناسایی و با باورهای سالم‌تر جایگزین می‌شوند. شیوه عملکرد این روش بدین شرح است.

  • شناسایی باورهای منفی خودکار، عمیق و تکرارشونده
  • ریشه‌یابی باورها با سفر به گذشته
  • به چالش کشیدن باورها (تکنیک‌های شناختی) و جمع‌آوری شواهد مخالف برای آنها
  • اصلاح رفتارهای هیجانی برای رها کردن باورها
  • جایگزینی باورهای غلط با باورهای سالم
  • تثبیت تغییرات با تمرین و تکرار

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

  بازسازی تصویر ذهنی با استفاده از طرحواره درمانی

در طرحواره درمانی عزت نفس امکان بازسازی تصویر ذهنی با تغییر تصویر یا برداشت فرد از خودش وجود دارد. در این روش از تکنیک‌های تجربی، شناختی و رفتاری با هدف تبدیل تصویر منفی و تحریف‌شده به یک تصویر سالم‌تر، متعادل‌تر و مثبت‌تر استفاده می‌شود. این روش بر طرحواره‌های ناسازگار اولیه مثل نقص، شرم، شکست یا محرومیت عاطفی متمرکز است. روند بازسازی تصویر ذهنی با استفاده از طرحواره درمانی به شرح زیر است:

  • شناسایی تصویر ذهنی فعلی
  • ریشه‌یابی تصویر ذهنی در گذشته
  • بازسازی تصویر ذهنی با تکنیک‌های تجربی
  • به چالش کشیدن تصویر ذهنی
  • تثبیت تصویر جدید و عمل کردن به آن
  • تقویت تصویر ذهنی سالم در طول زمان

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

مقابله با خودانتقادی افراطی و افکار خودتخریبگر

خودانتقادی افراطی و افکار خودتخریبگر در واقع یک صدای سرزنشگر درونی هستند که از طرحواره‌هایی مانند  نقص، شرم، معیارهای سخت‌گیرانه یا شکست سرچشمه می‌گیرند. در طرحواره درمانی عزت نفس این صداهای سرزنشگر با صداهای حامی و مهربان جایگزین می‌شوند. این امر سبب می‌شود که انسان از چرخه خودتخریبی خارج و در مسیر ارزشمندی قرار گیرد.

مقابله با خودانتقادی افراطی و افکار خودتخریبگر

تقویت ذهنیت بزرگسال سالم در بهبود عزت نفس

در طرحواره درمانی عزت نفس، ذهنیت بزرگسال سالم به‌عنوان یک بخش متعادل، منطقی و حامی در درون فرد عمل می‌کند و عزت نفس را افزایش می‌دهد. در واقع این ذهنیت به شما کمک می‌کند که از خودانتقادی افراطی، احساسات کودک آسیب‌پذیر یا فشارهای والد سرزنش‌گر فاصله بگیرید. در نقطه مقابل می‌آموزید با خودتان رفتاری مهربان، واقع‌بینانه و مسئولانه داشته باشید. در واقع این ذهنیت همچون یک راهنمای درونی به شناسایی نیازها و تعیین حد و مرز کمک می‌کند.

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

نقش روابط بین فردی در تقویت عزت نفس

طرحواره درمانی عزت نفس بر این پایه استوار است که عزت نفس تا حد زیادی به تعاملات اجتماعی انسان‌ها و بازخوردی که از دیگران دریافت می‌کنند، وابسته است. به طور مثال رهاشدگی یا محرومیت عاطفی می‌تواند موجب شکل‌گیری طرحواره‌های ناسازگار شود. در نقطه مقابل روابط سالم منجر به تضعیف باورهای منفی می‌شوند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

تکنیک‌های تجربی برای افزایش اعتماد به نفس

  • تصویرسازی ترمیمی با هدف بازنگری در خاطرات دردناک کودکی و تقویت حس توانمندی
  • تکنیک صندلی خالی با هدف مقابله با صداهای تخریب‌گر درونی و تقویت صدای حامی درون
  • حمایت از کودک درون و بخش آسیب‌پذیر درون
  • تجربه مجدد موفقیت‌ها با هدف یادآوری و بازسازی لحظات موفقیت برای تقویت باور به شایستگی‌ها
  • تمرین اعتماد به نفس در یک فضای امن برای آماده‌سازی ذهن و بدن

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

پایدارسازی تغییرات مثبت و حفظ عزت نفس سالم

در طرحواره درمانی عزت نفس پایدارسازی تغییرات مثبت و حفظ عزت نفس نیازمند تثبیت دستاوردهای به‌دست‌آمده از تکنیک‌های شناختی، هیجانی و رفتاری است. این امر از بازگشت به الگوهای قدیمی خودتخریبی (مثل خودانتقادی یا احساس بی‌ارزشی) جلوگیری می‌کند. در ادامه به برخی راهکارها و تکنیک‌های عملی برای رسیدن به این هدف اشاره می‌شود:

  • تثبیت ذهنیت بزرگسال سالم
  • مرور و تقویت دستاوردها
  • مدیریت طرحواره‌های ناسازگار در بلندمدت
  • ایجاد عادات مثبت در زندگی روزمره
  • تقویت خود-همدلی به‌جای خودانتقادی
  • استفاده از روابط سالم برای پایداری عزت نفس
  • برنامه‌ریزی برای مواجهه با چالش‌ها

پایدارسازی تغییرات مثبت و حفظ عزت نفس سالم

سخن پایانی

عزت نفس پایین منجر به فلج شدن جنبه‌های مختلف زندگی می‌شود. از اینرو ریشه‌یابی و درمان آن با استفاده از طرحواره درمانی عزت نفس می‌تواند مسیر زندگی شما را تغییر دهد و زندگیتان را مفیدتر و شادتر کند. در این راستا شما می‌توانید بی‌نیاز از حضور فیزیکی و تنها با برقراری یک تماس با مشاورتل طرحواره‌های ناکارآمدی که منجر به عزت نفس پایین شده‌اند را شناسایی و درمان کنید.

هزینه مشاوره روانشناسی تخصصی

زمان قیمت پرداخت
30 دقیقه 250,000 تومان دریافت مشاوره فوری
60 دقیقه 468,000 تومان دریافت مشاوره فوری
45 دقیقه 348,000 تومان دریافت مشاوره فوری
  • کارشناسی ارشد مشاوره
  • مجرب و متخصص
  • حل مشکلات رایج

سوالات متداول

طرحواره درمانی با شناسایی و اصلاح الگوهای فکری ناسازگار که از دوران کودکی شکل گرفته‌اند، به افزایش عزت نفس کمک می‌کند. این روش از طریق تکنیک‌های شناختی، تجربی و رفتاری، باورهای منفی مانند نقص، شرم و شکست را به چالش می‌کشد و باورهای سالم‌تر را جایگزین می‌کند. همچنین با تقویت ذهنیت بزرگسال سالم و کاهش خودانتقادی، تصویر ذهنی مثبت‌تری از خود ایجاد می‌شود.

مهمترین طرحواره‌های مخرب مؤثر بر عزت نفس عبارتند از: طرحواره نقص و شرم (احساس شرم مداوم و خودانتقادی شدید)، طرحواره شکست (احساس ناتوانی در برابر اهداف)، طرحواره معیارهای سخت‌گیرانه و کمال‌گرایی (خودسرزنشی به خاطر اشتباهات کوچک)، طرحواره طرد اجتماعی (احساس تنهایی و عدم پذیرش)، و طرحواره وابستگی و بی‌کفایتی (عدم اعتماد به توانایی‌های خود).

تکنیک‌های تجربی در طرحواره درمانی عزت نفس شامل موارد زیر است: تصویرسازی ترمیمی برای بازنگری در خاطرات دردناک کودکی، تکنیک صندلی خالی برای مقابله با صداهای تخریب‌گر درونی، حمایت از کودک درون و بخش آسیب‌پذیر، تجربه مجدد موفقیت‌ها برای تقویت باور به شایستگی‌ها، و تمرین اعتماد به نفس در یک فضای امن برای آماده‌سازی ذهن و بدن.

طرحواره‌های منفی مؤثر بر عزت نفس عمدتاً در دوران کودکی و بر اساس تعاملات اولیه با والدین و مراقبان شکل می‌گیرند. اگر نیازهای عاطفی اساسی کودک مانند دلبستگی ایمن، خودمختاری، امکان بیان آزادانه احساسات، خودانگیختگی و داشتن حد و مرزهای واقع‌بینانه برآورده نشوند، طرحواره‌های منفی ایجاد شده و بر عزت نفس تأثیر منفی می‌گذارند.

برای پایدارسازی تغییرات مثبت و حفظ عزت نفس سالم باید: ذهنیت بزرگسال سالم را تقویت کرد، دستاوردها را مرور و تقویت نمود، طرحواره‌های ناسازگار را در بلندمدت مدیریت کرد، عادات مثبت در زندگی روزمره ایجاد کرد، خود-همدلی را به جای خودانتقادی تقویت نمود، از روابط سالم برای پایداری عزت نفس استفاده کرد و برای مواجهه با چالش‌ها برنامه‌ریزی داشت.