درمان اختلال پانیک در کودکان

مقدمه

درمان اختلال پانیک در کودکان از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. مشاوره روانشناسی یکی از راهکارهایی است که در درمان این اختلال به کار گرفته می شود. حملات پانیک (Panic attack) دوره های کوتاه و شدیدی از ترس و اضطراب هستند که در سنین مختلف ممکن است بروز پیدا کنند. عواملی مانند ژنتیک و سابقه خانوادگی، جدایی، انواع فوبیا، ابتلا به اختلالاتی از جمله افسردگی یا وسواس، عزت نفس پایین، از دست دادن عزیزان و غیره می توانند منجر به بروز این عارضه شوند. این عارضه اگر در کودکان درمان نشود می تواند به مرور شدت یابد. تجربه مکرر حملات خفیف می تواند شدت اضطراب را بدتر کند.

فهرست مطالب

• مقدمه
• تشخیص به موقع: شناخت علائم خاص پانیک در کودکان
• روش‌های درمانی متناسب با سن کودک
• نقش والدین در فرآیند درمان حملات پانیک
• بازی درمانی: رویکردی موثر برای کودکان مضطرب
• آموزش مهارت‌های مقابله‌ای به زبان کودکانه
• درمان‌های دارویی: ملاحظات خاص در کودکان
• تغییرات محیطی: ایجاد فضای امن برای کودک
• همکاری مدرسه و خانواده در روند درمان
• تکنیک‌های آرام‌سازی مخصوص کودکان
• پیشگیری از عود: آموزش‌های لازم به کودک و خانواده
• نتیجه گیری

تشخیص به موقع: شناخت علائم خاص پانیک در کودکان

درمان اختلال پانیک در کودکان در گروی تشخیص به موقع آن است. شناخت علائم خاص پانیک در کودکان به تشخیص به موقع و زودهنگام این اختلال و درمان آن کمک می کند. اگر در جایگاه والدین هستید لازم است این علائم را در کودک خود مورد توجه قرار دهید:

• ترس از مرگ، جدایی و رها شدن
• ترس شدید از محیط
• احساس اضطراب شدید بدون علت
• احساس گُر گرفتگی
• احساس سرگیجه و سبکی سر
• احساس تهوع و دردهای شکمی
• تعریق زیاد
• لرزش بدن
• انقباضات عضلانی
• سر شدن دست ها
• افزایش ضربان قلب
• تنگی نفس
• خشکی دهان

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

روش‌های درمانی متناسب با سن کودک

درمان اختلال پانیک در کودکان متناسب با نوع حمله، سن و شرایط کودک صورت می گیرد. رفتار درمانی، گفتار درمانی، بازی درمانی، دارو درمانی و غیره از مهم ترین روش هایی هستند که توسط متخصصان این حوزه به کار گرفته می شوند. انتخاب بهترین روش درمانی باید بر عهده روانشناسان متخصص در این حوزه گذاشته شود.

نقش والدین در فرآیند درمان حملات پانیک

نقش اصلی والدین در درمان اختلال پانیک در کودکان ، کمک به کنترل اضطراب در آن ها است. والدین می توانند با حمایت عاطفی کودک، آموزش راهبردهای مقابله ای به زبانی کودکانه و غیره به کنترل اضطراب و پیشگیری از حملات پانیک در کودکان کمک کنند. لازم است والدین در این مسیر الگوی خوبی برای کودکان باشند و روش های سالم مدیریت اضطراب را در برابر کودکان به کار گیرند. متاسفانه در برخی از موارد علت اصلی بروز این عارضه در کودکان خود والدین و الگوبرداری از رفتار آن ها در موارد تنش زا است. در نهایت در صورت نیاز به کمک حرفه ای لازم است والدین به روانپزشک و روانشناس مراجعه کنند. انجام اقدامات مداخله ای توسط والدین در روند درمان کودک بدون مشورت روانپزشک ممنوع است و نیاز به دانش تخصصی دارد.

بازی درمانی: رویکردی موثر برای کودکان مضطرب

یکی از روش هایی که در درمان اختلال پانیک در کودکان به کار گرفته می شود، بازی درمانی است. بازی، در واقع زبان طبیعی کودکان است. یکی از بهترین روش ها برای ورود به دنیای کودکان، بازی کردن با آن ها است. در این روش راهکارهایی برای مقابله با احساس اضطراب و استرس در قالب بازی به کودکان آموزش داده می شود. این روش با ایجاد فضایی امن، بیان احساسات و افکار کودکان را آسان تر می کند. رویکرد بازی درمانی هر کودک با توجه به نیاز و مشکلات او طراحی می شود. سفرهای خیالی، حباب بازی، بازی با حیوانات و غیره از مهم ترین بازی هایی هستند که در این حوزه به کار گرفته می شوند. از مهم ترین مزایای بازی درمانی در کنترل اضطراب کودکان می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• ایجاد فضایی امن برای بیان احساسات
• افزایش اعتماد به نفس
• بهبود مهارت های اجتماعی
• تقویت مهارت های حل مسئله
• کاهش علائم فیزیکی و روانی اضطراب در کودکان

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

آموزش مهارت‌های مقابله‌ای به زبان کودکانه

در درمان اختلال پانیک در کودکان ، آموزش مهارت‌های مقابله‌ای با استرس باید به زبان کودکانه صورت گیرد. کودکان، طیف گسترده ای از احساسات از جمله هیجانات مثبت و منفی را تجربه می کنند. اغلب کودکان نحوه مواجهه و مقابله با آن ها و مهارت مدیریت کنترل هیجانات را نیاموخته اند.

مهارت های مقابله ای برای کنترل هیجان و استرس به دو دسته تقسیم می شوند:

مهارت های مقابله ای هیجان محور: مواردی چون شناخت احساسات و بیان آن ها، تمرین تنفس، انجام ورزش و کارهای هنری در این دسته قرار می گیرند.

مهارت های مقابله ای مسئله محور: درخواست کمک از دیگران، درگیر کردن کودک در حل مسئله و انتخاب راه حل با بررسی نقاط مثبت و منفی هر تصمیم نیز در این دسته جای می گیرند.

درمان‌های دارویی: ملاحظات خاص در کودکان

به دلیل وجود عوارض جانبی، درمان اختلال پانیک در کودکان با دارو اغلب آخرین راهکار است. هرچند داروهای ضد افسردگی SSRI به دلیل داشتن کمترین عوارض، اولین انتخاب برای درمان اضطراب در کودکان هستند. داروهای ضد افسردگی  SNRIsنیز دسته دیگری هستند که در درمان این اختلال به کار گرفته می شوند. آرام بخش های ضعیفی چون بنزودیازپین‌ها نیز مورد تایید FDA برای درمان کوتاه مدت این اختلال هستند. این داروها به مهار و مدیریت علائم حملات پانیک کمک می کنند و تنها توسط روانپزشک تجویز می شوند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

تغییرات محیطی: ایجاد فضای امن برای کودک

یکی از راهکارهایی که به درمان اختلال پانیک در کودکان کمک می کند، تغییر محیط آن ها است. ایجاد محیط آموزشی و تفریحی مناسب، آرام و حمایت گر به کنترل اضطراب کودکان کمک می کند. ایجاد فضای امن برای کودکان، احساس آرامش و اعتماد به نفس آن ها را افزایش می دهد. همچنین به کودک کمک می کند تا آزادانه احساسات خود را بیان و مدیریت کند.

همکاری مدرسه و خانواده در روند درمان

آنچه در درمان اختلال پانیک در کودکان موثر است، تشخیص زود هنگام، حمایت خانواده، همکاری با متخصصان و صبر و استمرار است که اگر با همکاری مدرسه همراه شود تاثیر دوچندانی خواهد داشت. همکاری مدرسه و خانواده در شناسایی دلایل اضطراب کودک و روند درمان او بسیار مهم است. همچنین می تواند به ایجاد یک محیط یادگیری حمایتی و سازگار برای کنترل اضطراب کودک کمک کند.

تکنیک‌های آرام‌سازی مخصوص کودکان

تکنیک‌های آرام‌سازی یکی دیگر از راهکارهایی است که در درمان اختلال پانیک در کودکان و مدیریت استرس آن ها به کار گرفته می شود. آموزش این تکنیک ها به کودکان، به کنترل ذهن و جسم آن ها در هنگام مواجهه با استرس ‌های روزمره کمک می کند. تنفس عمیق، مدیتیشن، یوگا و تمرکز بر حواس پنج‌گانه از جمله تکنیک‌های آرام‌سازی مخصوص کودکان هستند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

پیشگیری از عود: آموزش‌های لازم به کودک و خانواده

عدم درمان اختلال پانیک در کودکان می تواند عوارض بسیاری از جمله کاهش تمرکز و افت عملکرد تحصیلی، اختلالات خواب، انزوا و کاهش مهارت‌های اجتماعی و در نهایت اختلالات جسمی، عاطفی و روانی را به همراه داشته باشد. این عوارض می توانند جنبه‌های مختلف زندگی کودکان را تا سنین بزرگسالی تحت تاثیر قرار دهند. در نتیجه جهت درمان و پیشگیری از عود این اختلال، باید آموزش‌های لازم توسط روانشناس به کودک و خانواده داده شود.

نتیجه گیری

درمان اختلال پانیک در کودکان بسیار اهمیت دارد. عدم توجه به اضطراب های درمان نشده در کودکان می تواند تاثیرات منفی و جبران ناپذیری بر رشد روانی و اجتماعی آن ها داشته باشد. روش های شناختی-رفتاری رایج ترین درمان برای این اختلال در کودکان هستند. اغلب والدین در شناسایی زودهنگام علائم اضطراب در کودکان ناتوان هستند. در نتیجه لازم است برای پیشگیری از بروز اختلال اضطراب و حملات پانیک در کودکان به روانشناس مراجعه کنند.