راههای کنترل خشم برای کودکان

یک کودک عصبانی در خیابان، مدرسه، هواپیما، هتل و حتی مهمانی ها و جمع های خانوادگی جلب توجه می کند. از نگاه های سنگین اطرافیان تا فریادهای بی امان و مشت های گره کرده کودکی که نمی خواهد آرام شود؛ این تصویری است که هر پدر و مادری را به ستوه می آورد. در هر خانه ای که کودکی زندگی کند، ایجاد آرامش پس از طوفان خشم کودک یک چالش تمام عیار است. به همین دلیل است که در طی روز والدین بسیاری در جستجوی راههای کنترل خشم برای کودکان به مشاوره روانشناسی مراجعه می کنند. ما در این مقاله قصد داریم به این احساس طبیعی در کودکان بپردازیم و تکنیک های آرام بخشی برای کودکان را مرور کنیم.

فهرست مطالب

• شناخت احساس خشم در بدنمان (گرما، تپش قلب، مشت های گره کرده)
• نفس های اژدهایی: تمرین های تنفس عمیق برای آرامش
• اتاق آرامش: ساخت گوشه ای امن برای زمان عصبانیت
• بازی چراغ راهنمای احساسات: قرمز، زرد، سبز
• کتاب احساسات من: نقاشی و نوشتن درباره خشم
• کلمات جادویی: جایگزین های مناسب برای فریاد زدن
• بازی های حرکتی برای تخلیه انرژی منفی
• قصه های آموزنده درباره دوستی و مهربانی
• جعبه آرامش: ابزارهای کمکی برای لحظات عصبانیت
• پاداش های کوچک برای رفتارهای درست
• نتیجه گیری

شناخت احساس خشم در بدنمان (گرما، تپش قلب، مشت های گره کرده)

اولین گام برای کنترل خشم در کودکان شناخت نشانه های آن در زبان بدن است. معمولا این علائم بسته به سن، شخصیت و محیط کودک، متفاوت هستند اما شناخت آنها به والدین کمک می کند تا پیش از رسیدن به نقطه جوش، شرایط را بهتر مدیریت کنند. رایج ترین نشانه های خشم عبارتند از:

• علایم رفتاری: داد و فریاد کردن، پرت کردن اشیا، لجبازی و سرپیچی
• علایم فیزیکی: تنفس نامنظم و سریع، مشت کردن دست ها، قرمز شدن صورت، فشار دادن فک، افزایش ضربان قلب

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

نفس های اژدهایی: تمرین های تنفس عمیق برای آرامش

تنفس عمیق یا تمرین های تنفس اژدهایی یکی از کاربردی ترین تکنیک های آرام بخشی برای کودکان است. زمانی که کودک شما در یک محیط بسته، مانند هواپیما یا در رستوران، دچار خشم می شود از او بخواهید که نقش یک اژدهای کوچک عصبانی را بازی کند که از دهانش آتش بیرون می آید. از او بخواهید یک دم عمیق بکشد و سپس مانند اژدهایی با نفس آتشین، محکم بازدم خود را به بیرون بفرستد. این کار با کاهش ضربان قلب، به کودک کمک می کند آرام شود.

اتاق آرامش: ساخت گوشه ای امن برای زمان عصبانیت

یکی دیگر از راههای کنترل خشم برای کودکان، ایجاد یک فضای اختصاصی برای خشم است. یک اتاق یا گوشه ای از اتاق را تحت عنوان اتاق یا گوشه آرامش به کودک خود معرفی کنید و از او بخواهید در زمان عصبانیت به آنجا برود. این فضا را می توانید با مدادرنگی ها، موسیقی و اسباب بازی های آرامش بخش تزئین کنید. همچنین می توانید در این فضا تمرین های کاهش خشم در کودکان، مانند تنفس عمیق را با آنها انجام دهید.

بازی چراغ راهنمای احساسات: قرمز، زرد، سبز

بازی چراغ راهنمای احساسات یکی موثرترین راههای کنترل خشم برای کودکان در قالب بازی است. این بازی روشی موثر برای کمک به کودکان در شناخت و مدیریت خشم است. در این بازی رنگ قرمز نشان دهنده خشم شدید، زرد بیانگر هشدار و کنترل احساسات و سبز نماد آرامش است. باید به کودک خود آموزش دهید که درست مانند چراغ راهنمایی و رانندگی، رنگ قرمز به معنای توقف، زرد به معنای احتیاط و سبز به معنای حرکت است. به عنوان مثال، از کودک خود بخواهید شرایطی را تصور کند که کسی در مهد کودک اسباب بازی اش را شکسته است. به او توضیح دهید که در حالت خشم، رنگ او قرمز است و اجازه ندارد کاری کند. در این مرحله او باید برای آرام شدن، به دنبال راهی باشد (مثلا تنفس اژدهایی). اگر موقعیتی در او احساس زرد را ایجاد کرد، او می تواند با احتیاط در مورد شرایط واکنش نشان دهد (مثلا با دوستش صحبت کند). احساس سبز نیز به معنای حرکت است.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

کتاب احساسات من: نقاشی و نوشتن درباره خشم

یکی دیگر از راههای کنترل خشم برای کودکان، کمک به آنها در تصویر سازی این احساس است. خشم یک احساس طبیعی اما بسیار قوی در میان کودکان است و نقاشی به آنها کمک می کند تا احساسات درونی خود را بیرون بریزند. از کودک خود بخواهید خشمش یا احساسش را برایتان نقاشی کند. سپس می توانید با هم در مورد این نقاشی صحبت کنید یا از او بخواهید خشم را به یک خانه جدید (فضایی با رنگ های ملایم و آرامش بخش) منتقل کند. این تکنیک تعاملی کودکان را به بیان احساسات و پیدا کردن راه حل های درست و سالم تشویق می کند.

کلمات جادویی: جایگزین های مناسب برای فریاد زدن

ما باید به کودکان روش های کنترل خشم را آموزش دهیم و یکی از راهکارهای موثر در این راستا، آموزش کلمات جادویی است. از کودک خود بخواهید در زمان عصبانیت، به جای فریاد زدن یا کتک کاری، از کلمات یا عبارات جادویی استفاده کند. به آنها بگویید که جادوی این عبارات این است که عصبانیت آنها را از بین می برد. عباراتی مانند من عصبانی هستم اما می توانم آرام شوم یا من نفس عمیق می کشم و صبر می کنم، چند مثال از این عبارات هستند.

بازی های حرکتی برای تخلیه انرژی منفی

بازی های حرکتی جزو تمرین های کاهش خشم در کودکان هستند. این بازی ها به تخلیه انرژی منفی و کاهش اضطراب کمک می کنند. طناب بازی، رقص آزاد، دویدن، ترامپولین و ورزش های رزمی با افزایش ترشح اندورفین، هیجانات را کنترل می کنند. همچنین بازی هایی مانند گرگم به هوا، توپ بازی تمرکز را بهبود داده و از تنش های درونی کم می کنند. این بازی های حرکتی علاوه بر ایجاد شادی، تعامل اجتماعی و اعتماد به نفس کودکان را نیز تقویت می کنند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

قصه های آموزنده درباره دوستی و مهربانی

از دیر باز همه مربیان و بزرگان بر این باور بودند که قصه گویی درباره صفات خوب اخلاقی مانند دوستی و مهربانی نقش مهمی در تربیت و رشد عاطفی کودکان دارد. کودکان با شخصیت های داستان ها همزاد پنداری می کنند و از آنها می آموزند. این داستان ها به آنها یاد می دهند که چگونه احساسات خود را مدیریت کرده و روابط سالمی را بسازند. همچنین یکی از راههای کنترل خشم برای کودکان، گوش دادن به قصه هایی با مضمون دوستی و مهربانی است.  

جعبه آرامش: ابزارهای کمکی برای لحظات عصبانیت

جعبه آرامش ابزاری کاربردی برای مدیریت احساسات کودکان و یکی از راههای کنترل خشم برای کودکان به شمار می آید. این جعبه می تواند شامل وسایل متنوعی همچون توپ استرس، خمیر بازی، دفترچه نقاشی، کارت های تنفس عمیق و موسیقی آرامش بخش است. این جعبه و وسایل آشنای در آن، حکم یک اتاق آرامش سیار را برای کودکان دارد و می تواند به کنترل خشم آنها در فضاهای اجتماعی کمک کند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

پاداش های کوچک برای رفتارهای درست

یکی از راههای کنترل خشم برای کودکان استفاده از پاداش های کوچک به عنوان تشویق برای رفتارهای مناسب است. این پاداش ها می توانند به صورت کلمات تشویقی، تقدیر های ساده یا هدیه های نمادین باشند. با دریافت پاداش کودکان حس موفقیت و ارزشمند بودن را تجربه کرده و انگیزه بیشتری برای تکرار رفتار صحیح پیدا می کنند.

نتیجه گیری

خشم بخشی از وجود انسان است و اینکه کودک شما آن را احساس کند، غیر طبیعی نیست. آنچه مسئله ساز خواهد بود عدم توانایی کودک شما در مدیریت این احساس است. مهارت های کنترل خشم اکتسابی هستند و هر کودکی باید در فضای خانواده، مهد کودک و جامعه آنها را آموزش ببیند. در غیر این صورت، عوارض جبران ناپذیری در آینده در انتظار کودک خواهد بود که می توانند زندگی فردی و اجتماعی او را تحت الشعاع قرار دهند. اگر در آموزش مهارت کنترل خشم به کودک خود دچار مشکل هستید یا بنا به هر دلیلی (مانند شرایط و محیط زندگی کودک، جدایی والدین یا تروماهای کودکی) احساس می کنید خشم در کودک شما، به یک مسئله غیر قابل حل تبدیل شده است، توصیه می کنیم حتما همین امروز از افراد و مشاوران حرفه ای کمک بخواهید.

منابع

https://moshavertel.com/psychological-counseling

https://www.childtherapyguide.com/