علت وسواس فکری چیست؟

وسواس فکری چیزی است که حتما تا به حال همه شما آن را تجربه کرده اید. برای مثال اگر چندین بار دست خودتان را بشویید و احساس کنید که هنوز تمیز نشده است، شما دچار وسواس فکری شده اید. اینکه علت وسواس فکری چیست و چرا به وجود می آید، به طور دقیق مشخص نیست. اما باید بدانیم که وسواس فکری مانند هر اختلال روانی دیگری از مغز نشات می گیرد. علت وسواس فکری هر چه که باشد، نیاز به کنترل و مراجعه به مشاوره روانشناسی دارد تا بتوان وضعیت بیماری را تا حد زیادی کنترل نمود.

فهرست مطالب

• عوامل ژنتیکی و نقش آنها در بروز وسواس فکری
• تغییرات شیمیایی مغز: نقش سروتونین و دیگر ناقل‌های عصبی
• تاثیر تروما و تجربیات آسیب‌زا در شکل‌گیری افکار وسواسی
• نقش الگوهای تربیتی و محیط خانوادگی در ایجاد وسواس
• ارتباط اضطراب و استرس مزمن با وسواس‌های فکری
• تاثیر باورهای ناکارآمد و افکار خودآیند منفی
• عوامل محیطی و فشارهای اجتماعی موثر در تشدید وسواس
• نقش اختلالات همراه مانند افسردگی در بروز افکار وسواسی
• تاثیر سبک زندگی و عادت‌های روزمره بر شدت وسواس
• سخن پایانی

عوامل ژنتیکی و نقش آنها در بروز وسواس فکری

بارها با این موضوع برخورد کرده ایم که افراد مراجعه کننده با وسواس فکری، در مورد اینکه اعضای خانواده آن ها نیز وسواس فکری داشته اند، صحبت می کنند. بنابراین، شاید پاسخ به سوال اینکه علت وسواس فکری چیست، عوامل ژنتیکی نیز باشد. ژنتیک و سابقه خانوادگی می تواند ریسک ابتلا به وسواس فکری را افزایش دهد.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

تغییرات شیمیایی مغز: نقش سروتونین و دیگر ناقل‌های عصبی

هورمون های زیادی در بدن ترشح می شوند که هر کدام نقش بسیار مهمی را در سلامت مغز و افکار آن دارند. تغییرات شیمیایی مغز می تواند علت وسواس فکری باشد. سروتونین و دیگر ناقل های عصبی با کاهش یا افزایش خود، شدت افکار وسواسی را تغییر می دهند. هر چقدر سروتونین کاهش پیدا کند، شدت وسواس فکری نیز بالاتر می رود. معمولا کاهش ویتامین ب 6 در مغز باعث کاهش ترشح سروتونین می شود.

تاثیر تروما و تجربیات آسیب‌زا در شکل‌گیری افکار وسواسی

تحقیقات انجام شده در افرادی که دارای وسواس فکری هستند نشان می دهند که تروما و تجربیات آسیب زا می توانند نقش مهمی را در شکل گیری افکار وسواسی داشته باشند. افرادی که در کودکی و سایر سنین با سوء استفاده های جنسی، سوء استفاده عاطفی، خشونت و غفلت مواجه شده اند، در بزرگسالی احتمال بیشتری دارد که با افکار وسواسی مواجه شوند.

نقش الگوهای تربیتی و محیط خانوادگی در ایجاد وسواس

اگر در خانواده ای بزرگ شده باشید که همیشه افکار وسواسی خود را به شما منتقل می کردند، احتمال اینکه شما هم با افکار وسواسی مواجه شوید وجود دارد. اشتباه نکنید، منظورمان شرایط ژنتیکی نیست. بلکه عوامل دیگری همچون محیط خانوادگی و الگوهای تربیتی می توانند باعث ایجاد وسواس فکری شوند. الگوهای تربیتی مرتبط با وسواس حتی در سنین کودکی باعث می شود که در بزرگسالی با افکار وسواسی غیر قابل کنترل مواجه شوید.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

ارتباط اضطراب و استرس مزمن با وسواس‌های فکری

اگر در طول روز سطح اضطراب و استرس زیادی را تجربه می کنید، می تواند پاسخ به سوال شما در مورد اینکه علت وسواس فکری چیست این باشد که استرس مزمن و اضطراب زیادی را در طول روز تجربه می کنید. استرس و اضطراب می توانند افکار مغزی شما را تغییر دهند. در مغز شما ترشح هورمون ها تغییر می کند. تغییرات شیمیایی ایجاد شده می تواند منجر به تشدید افکار وسواسی شود. در واقع مغز شما دیگر قادر به دادن فرمانی برای کنترل افکار وسواسی نخواهد بود. خود وسواس فکری نیز می تواند باعث ایجاد استرس و اضطراب شود. این یعنی شما در یک چرخه معیوبی قرار می گیرید که همگی شدت وسواس فکری شما را افزایش می دهند.

تاثیر باورهای ناکارآمد و افکار خودآیند منفی

باورهای ناکارآمد چه مذهبی چه غیرمذهبی می توانند باعث ایجاد وسواس فکری شوند. افکاری که به صورت ناخودآگاه در ذهن شما می آیند و آن ها را پرورش می دهید، می توانند باعث تغییر در عملکرد مغز شما شوند. به طور مثال زمانی که برای مدت زیادی هر بار دست خودتان را چندین بار می شویید، مغز شما این موضوع را یک باور صحیح تلقی می کند. کم کم به آن عادت می کند. سپس افکار جدیدی در ذهن شما ایجاد می شوند. برای مثال فکر می کنید با شستن دست دستان شما تمیز نمی شوند و باید حتما آن ها را ضد عفونی کنید. همه این باورها ملکه ذهن شما می شوند و کم ذهنتان به آن ها حساسیت کمتری نشان می دهد. 

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

عوامل محیطی و فشارهای اجتماعی موثر در تشدید وسواس

علت وسواس فکری می تواند به عوامل محیطی و فشارهای اجتماعی نیز بازگردد. زمانی که در محیط زندگی شما شرایط خاصی وجود داشته باشند که شما قادر به کنترل آن ها نباشید، تلاش می کنید که از طریق دیگری آن ها را کنترل کنید. این موضوع می تواند باعث تشدید وسواس شود. به طور مثال در دوران کرونا، بسیاری از مردم با وسواس فکری مواجه شدند و حتی این موضوع در آن ها باقی ماند.

نقش اختلالات همراه مانند افسردگی در بروز افکار وسواسی

افکار وسواسی همیشه به تنهایی بروز نمی کنند. عوامل دیگری نیز وجود دارند که می توانند باعث ایجاد وسواس فکری شوند. افسردگی و سایر اختلالات مانند دوقطبی می توانند افکاری را در ذهن شما ایجاد کنند که خودتان نیز منشاء آن ها را درک نمی کنید؛ اما کم کم این افکار در ذهن شما ثبت می شوند و می توانند ترس و اضطراب زیادی را ایجاد کنند. افرادی که به دلیل شرایط زندگی تحت استرس شدیدی هستند، بیشتر از سایر افراد در معرض افکار وسواسی قرار می گیرند.

تاثیر سبک زندگی و عادت‌های روزمره بر شدت وسواس

سبک زندگی سالم و داشتن برنامه ورزشی منظم می تواند از شدت گرفتن وسواس جلوگیری کند. افرادی که روزانه ورزش منظم دارند، برای خود برنامه ریزی می کنند، غذای سالم می خورند و سطح ویتامین های بدن خود را تنظیم می کنند، کمتر از سایر افراد با افکار وسواسی مواجه می شوند. وسواس فکری می تواند با کمبود بعضی از ویتامین ها همچون ویتامین B6 نیز همراه باشد. بنابراین، افرادی که تغذیه سالمی دارند، می توانند شدت وسواس خود را تا حد زیادی کاهش دهند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

سخن پایانی

تا به حال به این موضوع فکر کرده اید که علت وسواس فکری چیست؟ این موضوع احتمالا به دلایل مختلفی در شما ایجاد می شود. از تغییرات شیمیایی مغز گرفته تا تروما و الگوهای تربیتی که در کودکی داشته اید. سبک زندگی و عادات روزمره شما تا حدی می توانند به کنترل وسواس فکری کمک کنند. شدت وسواس فکری در هر فرد با فرد دیگر متفاوت است. این یعنی اینکه می توان تا حدی این افکار را کنترل کرد و به آرامش ذهنی بیشتری رسید. با این حال نباید در این راه تنها باشید. با مشورت با مشاور تل، می توانید با آرامش بیشتری با وسواس فکری خود مقابله کنید.