تروما کودکان چیست

تروما در کودکان تجربه‌ای آسیب‌زا و دردناک است که کودک را به سوی ترسی عمیق سوق می‌دهد. این تجارب نامطلوب دوران کودکی می‌توانند از آزار جسمی و جنسی گرفته تا از دست دادن عزیزان یا تجربه حوادث طبیعی را شامل شوند. آنچه اهمیت دارد، شناسایی به‌موقع و درمان مناسب این آسیب‌هاست، زیرا تروماهای درمان‌نشده می‌توانند پیامدهای مخربی بر رشد ذهنی، عاطفی و اجتماعی کودک داشته باشند و حتی تا بزرگسالی ادامه پیدا کنند.

فهرست مطالب

• تروما در کودکان چیست و چگونه تعریف می‌شود؟
• دلایل شایع تروما در کودکان
• نشانه‌های رفتاری و احساسی تروما در کودکان
• تأثیر تروما بر رشد ذهنی و عاطفی کودکان
• چگونه والدین می‌توانند به کودک دچار تروما کمک کنند؟
• نقش بازی‌درمانی و هنر‌درمانی در بهبود تروما کودکان
• پیامدهای بلندمدت تروما در کودکان و دوران بزرگسالی
• تفاوت بین تروماهای کوتاه‌مدت و بلندمدت در کودکان
• نقش محیط مدرسه و معلمان در حمایت از کودکان آسیب‌دیده
• چه زمانی باید برای درمان تروما در کودک به متخصص مراجعه کرد؟

تروما در کودکان چیست و چگونه تعریف می‌شود؟

تروما کودکان چیست؟ چرا باید بدون فوت وقت اقدام به درمان ترومای کودکی کرد؟ تروما در کودکان تجربه‌ای وحشتناک است که کودک را به سوی ترسی عمیق و ترسناک سوق می‌دهد. این ترس خشونت‌آمیز، تهدیدکننده و بسیار خطرناک است. به همین دلیل از آن به عنوان تجارب نامطلوب دوران کودکی یاد می‌کنند.

اتفاقات مختلف از آزار جنسی یا جسمی گرفته تا رویدادهای غیرمنتظره نظیر از دست دادن یک عزیز، به بروز ترومای کودکی منجر می‌شوند. این اتفاقات روان کودک را می‌آزارند و در نهایت نیز بروز آسیب‌های روانی مزمن را به همراه دارند. پیشگیری از مزمن شدن ترومای کودکی و درمان ترومای کودکی در بزرگسالی نیاز به تخصص، دانش و همدلی مشاوره روانشناسی دارد تا مانع از تبدیل آن به تروما پیچیده و بغرنج شود. عدم درمان تروما در کودکی باعث خواهد شد تا این زخم روان روز به روز گسترده‌تر شود تا اینکه حتی به کوچکترین امور زندگی آتی کودک نیز رحم نخواهد کرد. به طوری که در بزرگسالی برده گوش به فرمان افکار منفی این زخم کهنه خواهد شد.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

دلایل شایع تروما در کودکان

تروما کودکان چیست و چه دلایلی باعث بروز این زخم ناتوان‌کننده می‌شوند؟ انواع ترومای کودکی به دلایل متعددی رخ می‌دهند که بهتر است والدین عزیز آنها را به خوبی بشناسند تا هم از وقوع آنها پیشگیری کنند و هم در صورت مشاهده هر کدام از موارد سریع‌تر اقدام به درمان نمایند.

آزار جنسی به دلیل وارد کردن اشکال مختلفی از خشونت‌های فیزیکی یکی از مهمترین دلایل شایع برای بروز تروما در کودکان است. سوء استفاده جنسی برای مثال قرار گرفتن در معرض مواد جنسی نیز می‌توان باعث بروز این زخم روان شود.

 از دیگر دلایل تروما در کودکان می‌توان به سوء استفاده‌های عاطفی چه کلامی و چه غیر کلامی اشاره کرد. غفلت از نیازهای اولیه کودکان چه عمدی و چه غیر عمدی نقش موثری در بروز زخم روان دارد.

خشونت اجتماعی نیز می‌تواند اثر سوء و منفی بر روان کودک داشته باشد. برای مثال، می‌توان به تجربه خشونت در مدرسه یا مشاهده هر گونه رفتارهای خشونت‌آمیز در محل زندگی، مدرسه و غیره اشاره کرد.

حواسمان باشد که بلایای طبیعی مثل زلزله یا حوادثی مانند سقوط از بلندی، تصادفات رانندگی و غیره نیز از دلایل مهم برای بروز تروما در کودکان هستند.

نشانه‌های رفتاری و احساسی تروما در کودکان

تا اینجا متوجه شدیم که تروما کودکان چیست و چه دلایلی باعث بروز آن می‌شود. اجازه بدهید نشانه‌های رفتاری و احساسی تروما در کودکان را بررسی کنیم تا در صورت مشاهده هر کدام از این نشانه‌ها و پیش از به خطر افتادن روح و روان کامل کودک، اقدامات لازم را انجام دهیم. تروما با نشانه‌هایی مانند افزایش تحریک‌پذیری و عدم کنترل تکانه‌ها و در نهایت با مشکل در حل مسئله خودش را نشان می‌دهد. اعتمادبه‌نفس پایین، ناتوانی در انجام امور عادی زندگی مثل درس خواندن، اضطراب و افسردگی، ترس عمیق، احساس بی‌پناهی و جدایی از دیگران، مشکلات در تمرکز، خشم و پریشانی از دیگر نشانه‌های رفتاری و احساسی تروما در کودکان هستند.

تأثیر تروما بر رشد ذهنی و عاطفی کودکان

با توجه به مطالعات انجام شده، ترومای کودکی بر مغز در حال رشد کودک تاثیر منفی می‌گذارد و مانع از رشد هیپوکامپ و حافظه بلندمدت خواهد شد. در نتیجه، کودک با پریشانی ذهنی، مشکل در تمرکز، خشم و غیره دست و پنجه نرم خواهد کرد.

تروما همانطور که گفتیم در دوران کودکی قسمت‌هایی از مغز از جمله قشر پیشانی و لوب گیجگاهی میانی را نازک می‌کند. در نتیجه، بخش‌هایی از مغز که با پردازش خودآگاهی و درک احساسات خویشتن سروکار دارند دچار اختلال خواهند شد. در نتیجه، کودک در روابط عاطفی اضطراب و افسردگی را تجربه خواهد کرد. همچنین در حفظ ارتباطات اجتماعی و سازگار شدن با شرایط عاطفی و اجتماعی با مشکلات متعددی مواجه خواهد شد.

اقدام به درمان سریع از بروز مشکلات حادتر از جمله اختلالات یادگیری، مشکلات تمرکز، اختلالات اضطرابی، افسردگی و کاهش شدید اعتمادبه‌نفس پیشگیری خواهد کرد. کودک خود را در این لحظات سخت تنها نگذارید. جسم و روان او را به همدلی متخصص بسپارید تا در کنار شما آینده‌ای روشن را برایش به ارمغان بیاورد.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

چگونه والدین می‌توانند به کودک دچار تروما کمک کنند؟

اگر متوجه شدید تروما کودکان چیست، حتما سریع‌تر وارد عمل شوید تا شرایط پیچیده‌تر نشوند. شما والدین به نوبه خود باید در اولین گام مراقب جسم و روان فرزند خود باشید. او را از هر گونه صدمات احتمالی در امان نگه دارید، اما در صورت بروز تروما به هر دلیلی باید احساسات و افکار کودکتان را درک کنید. حامی او باشید و احساس تنهایی را از او دور نمایید. با او حرف بزنید و احساسات منفی و پنهان او بشناسید. با کودک خود بازی کنید تا ذهنش از تجارب ناراحت‌کننده دور شود. صبور باشید و به فرزند خود این اطمینان را بدهید که دلیل رخ دادن هیچکدام از اتفاقات او نیست. در نهایت، کمک گرفتن از یک فرد آگاه و متخصص را در اولویت قرار دهید.

نقش بازی‌درمانی و هنر‌درمانی در بهبود تروما کودکان

بازی‌درمانی کودکان چه نقشی در درمان ترومای کودکان دارد؟ بازی کردن به ویژه با کودکان کوچکتر کمک می‌کند تا آنها بتوانند در قالب ایمن، احساسات منفی ناشی از ترومای خود را بیان کنند و پردازششان نمایند.

از طرف دیگر، برای بهبود سلامت روان کودکان خود و به عنوان گزینه‌های درمانی تکمیلی از هنردرمانی یا موسیقی‌درمانی غافل نشوید. این مداخلات و بسیاری از مداخلات بیانی دیگر در درمان آسیب‌های روحی ناشی از ترومای حل‌نشده موثر هستند.

پیامدهای بلندمدت تروما در کودکان و دوران بزرگسالی

همانطور که در پاسخ به تروما کودکان چیست گفتیم، ترومای کودکان تجارب آزاردهنده با آسیب‌های فیزیکی، جسمی و عاطفی است که در صورت عدم درمان اصولی تا ابد مهمان ذهن و بدن کودک خواهد بود. به طوری که اثرات مخرب آن همه جنبه‌های زندگی بزرگسالی‌اش را تخریب خواهند کرد.

یکی از پیامدهای بلندمدت تروما در کودکان و دوران بزرگسالی هجوم افکار مخرب و ناتوان‌کننده به ذهن فرد است. این افکار منفی در صورت عدم درمان، فرد را به سوی پایان دادن به زندگی خویشتن سوق خواهند داد. مشکلات ترومای دوران کودکی باید به درستی با روش‌های تخصصی درمان شوند تا چیزی ذهن و روان کودک را آزار ندهد. از دست دادن شغل، بهم خوردن روابط عاطفی، عدم حضور در جمع، استرس و اضطراب غیرقابل‌کنترل، سوء مصرف مواد مخدر و الکل، هجوم افکارهای منفی برای آسیب رساندن به خود و غیره، همه این موارد پیامدهای تروما حل‌نشده در دوران کودکی هستند که در بزرگسالی بروز پیدا می‌کنند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

تفاوت بین تروماهای کوتاه‌مدت و بلندمدت در کودکان

تروما کودکان چیست و چه اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدتی را به همراه دارد؟ تروماهای کوتاه‌مدت در کودکان با اضطراب، ترس و استرس همراه هستند. با این حال، تروما بلندمدت به مرور زمان به پرخاشگری، اضطراب فراگیر، ناتوانی از انجام امور زندگی و مدرسه، افسردگی حاد و غیره منجر خواهد شد.

نقش محیط مدرسه و معلمان در حمایت از کودکان آسیب‌دیده

از حمایت از فرزند خود در مدرسه غفلت نکنید. کادر مدرسه به ویژه معلمان همگی نقش مهمی در برآورده کردن نیازهای آموزشی و عاطفی کودک دارند. آنها باید شرطی‌سازی را کنار بگذارند. درست است که این شرطی‌سازی با نیت خوب انجام می‌شود، اما عباراتی مثل گریه کردن برای بچه‌های کوچک است و بسیاری از جملاتی از این دست، مانع از آزادسازی احساسات توسط کودک می‌شوند. نباید به کودک بیاموزید که احساساتش را درون خودش نگه دارد و آنها را ابزار نکند. باید احساسات کودک را شناخت و به او کمک کرد تا احساساتش را پردازش کند.

چه زمانی باید برای درمان تروما در کودک به متخصص مراجعه کرد؟

اکنون که کاملا متوجه شدید تروما کودکان چیست و اینکه چقدر می‌تواند مخرب و آزاردهنده باشد، به نظرتان بهترین زمان برای پیشگیری از پیچیده‌تر شدن علائم تروما چه زمانی است؟ حتما شنیده‌اید که جلوی ضرر را هر وقت بگیرید، منفعت است! پیش از تبدیل شدن علائم تروما حاد به تروما پیچیده و نهادینه‌تر شدن افکار منفی در ذهن و روان کودک، مشاور متخصص و دلسوزی را بیابید.

هر چقدر زودتر اقدام به درمان تروما کودکان کنید، عبور از این مسیر و پیشگیری از انسداد احساسات فروخورده راحت‌تر خواهد بود. با این حال، گاهی ریشه تروما تنومندتر می‌شود و علائم اضطراب، استرس، عدم اعتمادبه‌نفس، شرم و گناه نیز بیشتر خواهند شد. در این شرایط برای بهبود فرزند دلبند خود زودتر اقدام کنید. ما در مجموعه تخصصی مشاور تل به شما کمک خواهیم کرد تا نهال زیبای زندگی‌تان بدون آفت تروما قد بکشد و به ثمر بنشیند.