کمالگرایی مثبت و منفی چه تفاوت هایی دارند؟

کمال گرایی به دو نوع کمالگرایی مثبت و منفی تقسیم می شود. افرادی که دچار کمال گرایی منفی می شوند حتماً باید به یک متخصص مراجعه کرده و از مشاوره روانشناسی کمک بگیرند. کمال گرایی مثبت در واقع نوع مدیریت شده کمال گرایی می باشد. معمولاً وقتی صحبت از کمال گرایی افراد می شود، منظور کمال گرایی منفی است. افرادی که کمال گرایی مثبت دارند را در قالب افراد موفق و یا افراد با اعتماد به نفس هم معرفی می کنند، پس نتیجه می گیریم کمال گرایی مثبت به موفقیت فرد ختم می شود. ما در این مقاله به بررسی کمالگرایی مثبت و منفی و تفاوت و آثار آن ها خواهیم پرداخت، با ما همراه باشید

فهرست مطالب.

• تعریف کمالگرایی مثبت و منفی
• مؤلفه های اصلی کمالگرایی سازنده
• نشانه ‌های کمالگرایی مخرب و زیانبار
• تاثیرات روانشناختی کمالگرایی منفی بر فرد
• راهکارهای تبدیل کمالگرایی منفی به مثبت
• نقش خودباوری در کمالگرایی سالم
• پیامدهای کمالگرایی بر روابط اجتماعی
• تکنیک‌های مدیریت انتظارات غیرواقعی
• ارتباط کمالگرایی با اضطراب و افسردگی
• راهبردهای درمانی برای کنترل کمالگرایی منفی
• کلام آخر

تعریف کمالگرایی مثبت و منفی

کمالگرایی مثبت و منفی در اصل هر دو در یک خصوصیت ریشه دارند ولی فقط مدیریت آن ها متفاوت است. افرادی که انتظارات و استانداردهای عملکرد بالایی دارند بدون اینکه درگیر ارزیابی منفی از خود باشند، به عنوان کمالگرا مثبت شناخته می شوند. در حالی که افرادی با استانداردهای بالا که اسیر ارزیابی منفی از خود هستند، مانند شک به خود و نگرانی در مورد اشتباه کردن، به عنوان کمال گرایان منفی معرفی می شوند. کمال گرایان منفی معیارها و اهداف غیرواقع بینانه ای دارند، به همین دلیل معمولاً تلاش آنها با شکست مواجه می شود و در نهایت منجر به اضطراب، افسردگی و احساس بی کفایتی می گردد.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

مؤلفه های اصلی کمالگرایی سازنده

کمالگرایی مثبت و سازنده از ویژگی هایی برخوردار است که بعضی از آن ها عبارتند از:

۱– مشخص کردن هدف های واقع ‌بینانه و تلاش برای رسیدن به آن‌ ها.

۲– تجربه کسب کردن از اشتباهات و تلاش دوباره کردن.

۳– قبول کردن احساس نیاز داشتن به موفقیت.

۴– تلاش کردن برای حفظ نمودن نظم و ترتیب کارها.

۵– برنامه ‌ریزی کردن برای آینده.

۶–  تمرکز نمودن برای حل کردن مشکلات.

نشانه ‌های کمالگرایی مخرب و زیانبار

کمالگرایی منفی و مخرب هم از ویژگی ها و خصوصیات خاص خود، برخوردار می باشد که به وسیله آن ویژگی ها قابل شناسایی است. نشانه های این نوع کمال گرایی عبارتند از:

۱– تلاش فراتر از حد معمول جهت رسیدن به اهداف غیر واقعی.

۲– نا تمام گذاشتن پروژه ‌ها و رد شدن موعد تحویل آن ‌ها.

۳– انتقاد نمودن از عملکرد خود و کارکرد دیگران.

۴– نا رضایتی همیشگی از موفقیت‌ ها.

۵– فقط کار بی نقص را کار دانستن.

۶– تصمیم گیری سخت و نا مطمئن به خاطر ترس داشتن از شکست.

۷– پنهان نمودن شکست در امور مختلف از دیگران حتی خانواده.

۸– مشکل در برقرار کردن ارتباط با افراد.

۹– انتظار کامل بودن همسر، فرزندان و دیگران.

۱۰– مرور کردن پی در پی اشتباهات.

تاثیرات روانشناختی کمالگرایی منفی بر فرد

مهم‌ترین تاثیرات روانشناختی کمالگرایی منفی بر سلامت روان فرد، عبارتند از:

۱– دچار اضطراب و استرس شدن فرد:

کمالگرایی منفی امکان افزایش استرس و اضطراب را در فرد بالا می برد. افرادی که سعی دارند بی نقص باشند، مطمئنا استرس بیشتری خواهند داشت. این افراد از اشتباه، شکست و نقص می ترسند، به همین خاطر معمولاً برای اینکه نمی توانند به استانداردهایی که تعیین کرده اند برسند دچار استرس و اضطراب می شوند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

۲– تأثیر منفی در عملکرد روزانه:

افرادی که دچار کمالگرایی منفی هستند معمولاً نمی توانند کارهای خود را به موقع انجام دهند. این افراد به خاطر اینکه از کیفیت کار خود مطمئن نیستند، مدام آن را به تعویق می اندازند، این رفتار باعث پایین آمدن بهره وری و ایجاد مشکل در زمینه شغلی فرد می شود.

۳– افزایش احتمال ابتلا به افسردگی:

 کمالگرایی منفی احتمال دارد فرد را به افسردگی مبتلا نماید. افراد دچار کمال گرایی مخرب به خاطر انتظارات غیرواقعی که دارند و نمی‌توانند به آن ها برسند، احساس نا امیدی کرده و در نهایت به افسردگی مبتلا می شوند.

۴– ابتلا به خصوصیت خود انتقادی:

افرادی که به کمالگرایی منفی دچار هستند از خود به شدت انتقاد می کنند و خود را همیشه سرزنش می نمایند. این انتقادها باعث کاهش یافتن اعتماد به نفس فرد و رشد افکار و احساسات منفی در او می شوند.

علاوه بر تأثیراتی که در بالا ذکر کردیم، کمالگرایی منفی منجر به کاهش یافتن اعتماد به نفس افراد و افزایش یافتن احساس ناکامی در آن ها می شود.

راهکارهای تبدیل کمالگرایی منفی به مثبت

با مدیریت کردن کمالگرایی منفی به راحتی می توانید آثار منفی آن را از بین برده و آن را به خصوصیتی مثبت و سازنده تبدیل نمایید. برای مدیریت کمالگرایی مثبت و منفی به این نکات توجه نمایید.

۱– زمان هایی که پیشرفت کرده اید را در ذهن داشته باشید و تأثیری که کنترل تمایلات کمالگرایانه شما روی آن ها داشته را مد نظر قرار دهید.

۲– استانداردهایی که قبلاً تعیین کرده اید را اصلاح نمایید. به خود بفهمانید که هیچ چیزی مطلق نیست و در صورت نیاز می توان آن را تغییر داد.

۳– از نشخوار فکری کردن بپرهیزید. نگذارید فکرتان بدون هدف بچرخد حتماً راهی برای سرگرم کردن خود در آن لحظه بیابید.

۴– از یک فرد مطمئن بخواهید که شما را همراهی نماید و از شما حمایت کند.

نقش خودباوری در کمالگرایی سالم

یکی از خصوصیات لازم در مدیریت کمالگرایی مثبت خودباوری است. خودباوری” یک خصوصیت مثبت در زمینه پیشرفت شخصی و دست پیدا کردن به موفقیت می باشد، که تأثیرات مهم و بسزایی روی زندگی افراد می گذارد. خودباوری موجب افزایش اعتماد به نفس، عزت نفس و قدرت اعتماد به ویژگی ها و توانایی های فرد می شود. این خصوصیت در تغییر و تحول در زندگی افراد نقش پررنگی بر عهده دارد. فرد خودباور، به راحتی می تواند با چالش ‌ها و مشکلات مواجه شده و از خود پشتیبانی نماید. خودباوری موجب دستیابی به موفقیت های بیشتر و پیشرفت در زندگی فرد می شود.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

پیامدهای کمالگرایی بر روابط اجتماعی

کمالگرایی مثبت و منفی هر دو روی روابط اجتماعی افراد تأثیرگذار هستند، اما کمال گرایی منفی احتمال دارد به جایگاه فرد در جامعه و همچنین روابط اجتماعی او ضربه وارد کند. این افراد به خاطر انتظارات غیر واقعی و بالایی که از دیگران دارند با آن ها رابطه خوبی برقرار نمی کنند. انتقادات بیش از حد افرادی که دچار کمال گرایی منفی هستند، دیگران را آزار می دهد و این خصوصیت باعث فاصله گرفتن دیگران از فرد می شود. در واقع این نوع کمال گرایی فرد را به انزوا کشانده و روابط اجتماعی او را کمرنگ می کند.

تکنیک‌های مدیریت انتظارات غیرواقعی

با مشاوره روانشناسی می توانید با روش های مختلف انتظارات غیر واقعی خود را به سمت واقعیت بکشانید. بعضی از این روش ها عبارتند از:

۱– استفاده از رفتار درمانی دیالکتیکی (DBT):

یکی از مفاهیم این روش درمانی برای کمالگرایی منفی، قبول کردن واقعیت به همان شکلی که هست می باشد نه به آن شکلی که ما دوست داریم. به این مفهوم پذیرش رادیکال می گویند.

۲– به جای انتظارات برای خود اهداف مناسب تعیین کنید:

به عنوان مثال به جای تعیین کردن مبلغ برای پس انداز، میزان آن از درآمد خود را تعیین کنید. مثلاً بگویید من هر ماه ۱۰ درصد از درآمدم را باید پس انداز کنم. با این شیوه دیگر نیاز نیست حتماً مبلغ خاصی درآمد داشته باشید.

۳– انتظارات خود را مطابق با واقعیت تنظیم نمایید. پیش بینی نکنید بر طبق واقعیت رفتار کنید.

۴– از روش های تجسم کمک بگیرید:

اگر بتوانید مشکلات و موانعی که ممکن است بر سر راه شما باشند را تجسم کنید، بهتر می توانید احتمال موفقیت خود را تشخیص دهید. معمولاً با این روش موفقیت بیشتری نصیب فرد می شود.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

ارتباط کمالگرایی با اضطراب و افسردگی

افراط در کمالگرایی و همچنین کنترل و مدیریت نکردن آن موجب می شود، فرد دچار کمال گرایی منفی گردد. این نوع کمال گرایی عوارضی مانند افسردگی، اضطراب و اختلال در خواب و تغذیه را به دنبال خواهد داشت. در کمال گرایی مخرب چون فرد همیشه نگران نتیجه و اشتباه نکردن است، استرس دارد و این استرس و اضطراب منجر به افسردگی و همچنین کاهش یافتن عملکرد فرد می شود. داشتن انتظارات غیر واقعی و نرسیدن به اهداف و استاندارد های بالایی که فرد کمالگرا تعیین نموده، احساس ناکامی و افسردگی را برای فرد به وجود می آورد.

راهبردهای درمانی برای کنترل کمالگرایی منفی

برای درمان کمالگرایی منفی چندین راهکار وجود دارد که در ادامه آن ها را بیان می کنیم، اما در کل این خصوصیت را باید با مشاوره روانشناسی درمان نمود تا از ریشه درمان گردد. بعضی از روش های درمانی عبارتند از:

۱– روش سود و زیان برای درمان کمالگرایی منفی:

 طبق این روش شما باید جدولی تهیه کرده، سود هایی که کمال گرایی به شما می رساند در یک ستون جداگانه و زیان هایی هم که به شما می رساند در ستون دیگر بنویسید. در نهایت به این نتیجه خواهید رسید که آیا کمال گرایی برای شما سود خواهد داشت یا زیان.

۲– نمره دادن و بررسی کردن افراد موفق دیگر:

در این روش برای درمان کمالگرایی منفی باید چند نفر از افرادی که موفق می دانید در جدولی وارد کرده و به خصوصیات آن ها از نظر رفتاری، شغلی، ورزش و... امتیاز دهید. با این شیوه درک خواهید کرد که همه کامل نیستند و هر فردی در بعضی خصوصیات خوب است.

۳– پیدا کردن عامل بروز کمالگرایی منفی:

این روش با کمک مشاوره روانشناسی بهتر انجام خواهد گرفت. باید بفهمید که عامل کمال گرایی در شما چیست؟ آیا والدین کمالگرا دارید؟

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

کلام آخر

کمالگرایی مثبت و منفی در بعضی افراد وجود دارد که موفقیت یا شکست فرد را برنامه ریزی می نماید. افرادی که کمال گرایی خود را کنترل نکنند، باید منتظر شکست همراه با افسردگی و اضطراب و خیلی اختلالات رفتاری دیگر باشند. باید بتوانید کمال گرایی را در خود کنترل و مدیریت کنید، این کار فقط با کمک روانشناس قابل انجام است. ما اطلاعات لازم را در این مقاله آورده ایم، امیدواریم مفید باشند.