آنچه باید درباره علائم اختلالات خواب در کودکان بدانید

  • 4 دقیقه

بسیاری از کودکان خردسال برای خوابیدن مشکل دارند و در طول شب از خواب بیدار می شوند. این موضوع اگر تداوم داشته باشد به اختلالات خواب تبدیل می گردد. برای برخی افراد، این ممکن است مشکلی ایجاد نکند. اما اگر شما یا فرزندتان از کمبود خواب رنج می ‌برید، با چند روش ساده  می توانید این مشکل را برطرف نمایید. هر کودکی متفاوت است، پس فقط کاری را انجام دهید که با آن احساس راحتی می کنید و فکر می کنید مناسب فرزندتان است. اگر با این روش ها اختلال خواب فرزندتان رفع نشد حتما او را به مشاوره روانشناسی ببرید و از فرد متخصص کمک بگیرید. ما در این مقاله علائم اختلالات خواب در کودکان را مورد بررسی قرار داده و راه های درمان آن را بیان نموده ایم. اگر کودکتان مشکل خواب دارد برای کسب اطلاعات بیشتر با ما همراه شوید.

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

فهرست مطالب

تأثیر اختلالات خواب بر رشد و یادگیری کودکان

علائم اختلالات خواب در کودکان بر تمرکز، حافظه و رفتار تأثیر می گذارند و یادگیری را برای کودک شما دشوارتر می کنند. کودکانی که خوب نمی خوابند بیشتر در یادگیری با مشکل مواجه می شوند. خواب با کیفیت به کودک شما کمک می کند تا تمرکز کند، چیزها را به خاطر بسپارد، احساسات خود را مدیریت کند و به شیوه های مثبت رفتار نماید. این عوامل به فرزند شما کمک می کنند تا یک یاد گیرنده موفق باشد. نداشتن خواب کافی بر نحوه تفکر کودکان تأثیر می گذارد. می تواند به طور موقت بخشی از مغز را که سازماندهی، برنامه ریزی و حل مسئله را مدیریت می کند، ضعیف نماید . به عنوان مثال، بچه های خسته ممکن است وسایل مدرسه را از دست بدهند. بنابراین به جای انجام تکالیف مدرسه، زمان زیادی را صرف جستجوی وسایل می کنند.

اختلالات خواب کودک روی رشد او هم تأثیر منفی می گذارد. بدن کودک شما در هنگام خواب HGH (هورمون رشد انسانی) می سازد که نه تنها به رشد بدن او کمک می کند بلکه ماهیچه ها، بافت ها و استخوان ها را نیز ترمیم می نماید.

شناخت انواع اختلالات خواب کودک

 شناخت انواع اختلالات خواب شایع در سنین کودکی

اختلالات خواب در کودکان در انواع مختلف و به دلایل متفاوت، بروز می کنند و هر کدام از آن ها علائم و ویژگی های خاص خود را دارند.

انواع اختلالات خواب در کودکان عبارتند از:

۱– آپنه انسدادی خواب.

۲– بی خوابی.

۳– آپنه خواب مرکزی.

۴– هیپوونتیلاسیون.

۵– اختلالات ریتم شبانه روزی خواب.

۶– نارکولپسی.

۷– پاراسومنیا.

۸– سندرم پای بیقرار.

۹– اختلال حرکت دوره ای اندام.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

روش ‌های تشخیص و درمان مشکلات خواب کودکان

ده ها دلیل برای خواب آلودگی بیش از حد، اختلال در تنفس در خواب، بی خوابی و مشکلات حرکتی در طول خواب وجود دارد. برای تشخيص باید به مشاوره روانشناسی رفته و یا در مرحله اولیه کودک را به پزشک نشان دهید. پزشک کودک شما را معاینه فیزیکی انجام می دهد و در مورد الگوهای خواب، سابقه پزشکی و علائم کودک شما می پرسد. پزشک کودک شما ممکن است از شما بخواهد که برای کمک به تشخیص مشکلات فاز خواب و بی خوابی، یک دفتر خاطرات خواب یا گزارش خواب داشته باشید. بر اساس این اطلاعات، پزشک ممکن است آزمایشات بیشتری را تجویز کند.

درمان اختلالات خواب کودک شما به نوع اختلال و علت آن بستگی دارد. اختلالات تنفسی ممکن است به درمان پزشکی، اکسیژن یا جراحی برای بهبود تنفس در طول خواب نیاز داشته باشد. سایر اختلالات از راهبردهای شناختی رفتاری برای بهبود خواب سود می برند. گاهی اوقات، کودکان به وسایلی برای کمک به تنفس در هنگام خواب نیاز دارند. یکی از دستگاه هایی که معمولاً مورد استفاده قرار می گیرد CPAP نام دارد. دستگاه CPAP برای درمان آپنه انسدادی خواب با ارائه جریان هوای با فشار مثبت از طریق یک ماسک برای باز کردن راه هوایی فوقانی در حالی که کودک در خواب است استفاده می شود.

نقش والدین در رفع علائم اختلالات خواب کودک

پلی سومنوگرام یکی از روش های تشخیص اختلالات خواب و درمان مشکلات خواب کودکان می باشد. پلی سومنوگرام مراحل مختلف خواب را ثبت می کند تا ببیند آیا مشکلی در خواب یا تنفس کودک شما وجود دارد یا خیر. پلی سومنوگرام ضربان قلب، امواج مغزی، نفس کشیدن و همچنین فعالیت عضلانی کودک را توسط حسگرها کنترل می نماید

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

 نقش والدین در مدیریت اختلالات خواب فرزندان

والدین در تشخیص علائم اختلالات خواب در کودکان و کمک به درمان آن ها نقش بسزایی دارند. اولین کاری که باید انجام دهند، مشورت با یک متخصص است. اما اگر علائم کوچک بودند می توانند با ایجاد یک برنامه روتین خواب کودک را تنظیم کنند، شما هم می توانید این کار را انجام دهید. پیروی از یک الگوی مشخص هر شب به کودک شما کمک می کند تا قبل از خواب آرام بگیرد و به او زمان دهد تا قبل از خواب آرام شود. توالت رفتن به عنوان آخرین کار قبل از خوابیدن نیز می تواند به جلوگیری از بیدار شدن کودک کمک کند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

عوامل محیطی مؤثر بر کیفیت خواب کودکان

بعضی از علائم اختلالات خواب در کودکان ریشه در محیط دارد. عوامل محیطی مانند سر و صدا، نور، دما و شرایط ناخوشایند خواب می توانند به طور قابل توجهی بر کیفیت خواب کودک تأثیر بگذارند. بنابراین، باید مطمئن شوید که اتاق کودک ساکت، تاریک و در دمایی مناسب باشد.

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

ارتباط اختلالات خواب با مشکلات رفتاری کودکان

کودکان خواب آلود که با اختلالات خواب مواجه هستند، معمولاً در پیش دبستانی یا مدرسه و همچنین در خانه به شیوه ‌های چالش برانگیز رفتار می ‌کنند. همچنین اگر کودکان به اندازه کافی نخوابند، مدیریت احساسات خود برایشان مشکل است. به عنوان مثال ممکن است در کلاس همکاری نکند، در پیروی از دستورات معلم مشکل داشته باشد، اگر معلم بر رفتار آنها تمرکز کند، قدرت یادگیری را از دست بدهد. اگر کودکان دیگر از رفتار آنها خوششان نمی آید، بازی با کودکان دیگر را از دست بدهد. کودکانی که خواب کافی ندارند نیز ممکن است دست و پا چلفتی باشند.

علائم اختلالات خواب در کودکان

 اصول بهداشت خواب برای پیشگیری از اختلالات

"بهداشت خواب" به رفتارها یا عاداتی اشاره دارد که، می تواند به طور مثبت یا منفی بر خواب تأثیر بگذارد و برای پیشگیری از دچار شدن به اختلالات خواب مناسب است. اگر در به خواب رفتن یا به خواب ماندن مشکل دارید، توصیه های زیر را بخوانید. این به شما کمک می کند تا عادات خواب سالم و بهداشت خواب خوب را ایجاد کنید.

۱– باید یک برنامه خواب منظم با 7 تا 8 ساعت خواب داشته باشید. به رختخواب بروید و هر روز سر ساعت مشخصی از خواب بیدار شوید، حتی آخر هفته ها. این به ساعت بیولوژیکی مغز شما کمک می کند تا ریتم خواب و بیداری ثابتی داشته باشد.

۲– از اتاق خواب خود فقط برای خواب استفاده کنید. از حواس پرتی خودداری کنید و از اتاقی غیر از اتاق خواب خود برای تماشای تلویزیون یا استفاده از رایانه استفاده کنید.

۳– محیط خواب خود را راحت کنید. اتاق خواب خود را تاریک و ساکت و ترجیحا خنک نگه دارید. از تشکی استفاده کنید که مناسب سطح راحتی شما باشد.

۴– با حمام کردن، گوش دادن به موسیقی آرامش بخش یا مطالعه، یک برنامه منظم قبل از خواب ایجاد کنید. از فعالیت هایی که شما را هوشیار نگه می دارد خودداری کنید.

۵– اطمینان حاصل کنید که قبل از رفتن به رختخواب به طرز دلپذیری خسته شده اید.

۶– به طور منظم و ترجیحاً در اوایل روز ورزش کنید.

درمان اختلالات خواب در کودکان

 درمان ‌های دارویی و غیر دارویی اختلالات خواب کودکان

گزینه های درمانی غیر دارویی شامل مشاوره روانشناسی، بهداشت خواب، مداخلات رفتاری، برنامه ‌های آموزشی والدین، درمان ‌های جایگزین (مانند ماساژ درمانی، رایحه درمانی، مواد مغذی و مکمل ‌های مولتی ویتامین یا آهن) و CBT برای کودکان و نوجوانان بزرگ ‌تر قابل استفاده می باشند.

ار داروهایی که برای درمان علائم اختلالات خواب در کودکان تجویز می شوند، می توان به دیفن هیدرامین،  هیدروکسی زین، کلونازپام و... اشاره نمود. بسیاری از متخصصان هيپنوتيزم را از روش های درمانی مناسب می دانند.

درخواست مشاوره از طریق واتساپ

راهکارهای عملی برای بهبود کیفیت خواب کودکان

از راهکارهای عملی برای بهبود کیفیت خواب کودکان و رفع کردن علائم اختلالات خواب در کودکان می توان به انجام اصول بهداشت خواب خوب اشاره نمود. باید یک روال طبیعی برای کودکتان ایجاد نمایید. راهبردهای خواب برای موثر بودن به زمان و تکرار نیاز دارند. زمان خواب خود را تنظیم کنید، برنامه خواب با ساعت بیولوژیکی طبیعی کودک شما کار می کند تا به طور منظم چرت بزند. زمان خواب زمانی بسیار مفید است که ثابت باشد، بنابراین سعی کنید در تعطیلات آخر هفته مانند شب های مدرسه، زمان خواب را حفظ کنید. تغییر ساعت خواب در تعطیلات آخر هفته، حفظ برنامه عادی روزهای هفته را برای کودکان دشوارتر می کند.

برای دریافت مشاوره فوری، شماره موبایل خود را وارد نمایید.

کلام آخر

مشاوره روانشناسی بهترین روش جهت پیدا کردن دلیل بروز علائم اختلالات خواب در کودکان می باشد. با مشورت با یک فرد متخصص می توان روش های درمانی مختلف را امتحان نمود و مؤثرترین راه را پیدا کرد.

مشاوره روانشناسی تخصصی

زمان قیمت پرداخت
30 دقیقه 140,000 تومان دریافت مشاوره فوری
60 دقیقه 230,000 تومان دریافت مشاوره فوری
90 دقیقه 290,000 تومان دریافت مشاوره فوری
  • کارشناسی ارشد مشاوره
  • مجرب و متخصص
  • حل مشکلات رایج

مشاوره روانشناسی فوق تخصصی

زمان قیمت پرداخت
30 دقیقه 230,000 تومان دریافت مشاوره فوری
60 دقیقه 360,000 تومان دریافت مشاوره فوری
90 دقیقه 480,000 تومان دریافت مشاوره فوری
  • دکتری مشاوره
  • بالاترین سطح علمی و تخصص
  • حل مشکلات پیچیده و حساس

سئوالات متداول

اختلالات خواب تأثیرات منفی قابل توجهی بر رشد و یادگیری کودکان دارند. خواب ناکافی باعث اختلال در تمرکز، حافظه و توانایی مدیریت احساسات می‌شود که همگی برای یادگیری ضروری هستند. کودکان خواب‌آلوده در سازماندهی، برنامه‌ریزی و حل مسئله با مشکل مواجه می‌شوند و بیشتر وسایل مدرسه خود را گم می‌کنند. از نظر رشد جسمی، بدن کودک هنگام خواب هورمون رشد انسانی (HGH) تولید می‌کند که نه تنها به رشد بدن کمک می‌کند، بلکه برای ترمیم ماهیچه‌ها، بافت‌ها و استخوان‌ها نیز ضروری است.

شایع‌ترین انواع اختلالات خواب در کودکان شامل: آپنه انسدادی خواب (توقف موقت تنفس به دلیل انسداد راه‌های هوایی)، بی‌خوابی (مشکل در به خواب رفتن یا تداوم خواب)، آپنه خواب مرکزی (اختلال در سیگنال‌های مغزی مرتبط با تنفس)، هیپوونتیلاسیون (تنفس سطحی)، اختلالات ریتم شبانه‌روزی خواب (اختلال در چرخه طبیعی خواب و بیداری)، نارکولپسی (خواب‌آلودگی شدید روزانه)، پاراسومنیا (رفتارهای غیرطبیعی حین خواب مانند راه رفتن در خواب)، سندرم پای بیقرار و اختلال حرکت دوره‌ای اندام می‌شوند.

تشخیص اختلالات خواب در کودکان معمولاً با معاینه فیزیکی توسط پزشک و بررسی الگوهای خواب، سابقه پزشکی و علائم کودک آغاز می‌شود. پزشک ممکن است از والدین بخواهد دفتر خاطرات خواب یا گزارش خواب تهیه کنند. آزمایش‌های تخصصی مانند پلی‌سومنوگرام (ثبت مراحل مختلف خواب، ضربان قلب، امواج مغزی، تنفس و فعالیت عضلانی) نیز می‌تواند کمک‌کننده باشد. درمان بسته به نوع اختلال متفاوت است و می‌تواند شامل درمان پزشکی، استفاده از دستگاه‌هایی مانند CPAP برای کمک به تنفس، راهبردهای شناختی-رفتاری، و در برخی موارد جراحی باشد.

والدین نقش کلیدی در تشخیص و مدیریت اختلالات خواب کودکان دارند. آنها باید علائم را شناسایی کرده و در صورت لزوم با متخصص مشورت کنند. ایجاد یک برنامه منظم خواب، فراهم کردن محیط خواب مناسب (تاریک، ساکت و خنک)، و کمک به کودک برای آرام شدن قبل از خواب از مسئولیت‌های والدین است. رعایت اصول بهداشت خواب مانند تنظیم ساعت خواب ثابت (حتی در آخر هفته‌ها)، ایجاد روتین قبل از خواب (مانند حمام کردن، خواندن کتاب)، و محدود کردن فعالیت‌های تحریک‌کننده قبل از خواب نیز بر عهده والدین است.

ارتباط قوی بین اختلالات خواب و مشکلات رفتاری کودکان وجود دارد. کودکان خواب‌آلوده معمولاً در مدرسه و خانه رفتارهای چالش‌برانگیز از خود نشان می‌دهند. کمبود خواب، توانایی کودک برای مدیریت احساسات را مختل می‌کند، در نتیجه ممکن است در همکاری با دیگران، پیروی از دستورات، و تعامل با همسالان مشکل داشته باشند. این کودکان اغلب تمرکز کمتری دارند، بیش‌فعال به نظر می‌رسند، و گاهی دست و پا چلفتی نشان می‌دهند. در واقع، برخی از رفتارهایی که ممکن است به اشتباه به عنوان ADHD یا مشکلات رفتاری تشخیص داده شوند، می‌توانند نتیجه کمبود خواب باشند.